Χιλιάδες διαδηλώτριες/τές μπλοκάρουν δεκάδες δρόμους σε ολόκληρη την Πολωνία για πέμπτη συνεχόμενη ημέρα, για το νόμο κατά των αμβλώσεων μετά από δικαστική απόφαση που αποκλείει την άμβλωση.

Μετά την στοχοποίηση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και την ομοφοβική προεκλογική εκστρατεία του Προέδρου της χώρας, Andrzej Duda, έρχεται από έναν άλλον θεσμό αυτήν τη φορά, εκείνον της δικαιοσύνης, μία ευθεία επίθεση στα δικαιώματα των γυναικών.

Πρόκειται για αποκλεισμό στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, σε μία -κατά τ’ άλλα- ευρωπαϊκή χώρα, σε μία κίνηση -από τις πολλές τελευταία- που επιδιώκει την υποβάθμιση των γυναικών, και μάλιστα στο κομμάτι της υγείας.

Οι διαδηλώτριες/τές κλείνουν δρόμους πεζές, με αυτοκίνητα, μηχανές, τρακτέρ, συγκεντρώνονται σε πλατείες με πλακάτ και φωνάζουν συνθήματα, διακόπτουν εκκλησιαστικές λειτουργίες, βγάζουν συμβολικά τα ρούχα τους, φτιάχνουν γκράφιτι στους τοίχους.

Φωνάζουν:

«Φτάνει πια!»
«Πολεμάτε τον ιό, όχι τις γυναίκες!»
«Και οι καθολικές χρειάζονται την έκτρωση!»
«Αφήστε μας να προσευχηθούμε για το δικαίωμα στην έκτρωση!»
«Θέλουμε επιλογή, όχι τρομοκρατία!»
«Αίμα στα χέρια σας!»
«Αυτό είναι πόλεμος!»

«Κάθε γυναίκα πρέπει να έχει μια επιλογή, και είναι εξωφρενικό ότι ένα άτομο, ή ακόμη και πέντε, θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για όλες μας» , δήλωσε η Patrycja, η οποία συμμετείχε στη διαμαρτυρία στην κεντρική Βαρσοβία με τον πατέρα της, κρατώντας πλακάτ που έγραφε «Δεν είμαι θερμοκοιτίδα».

«Στην πραγματικότητα έκλαψα, όταν άκουσα την απόφαση.
Δεν μπορώ να φανταστώ ότι εγώ ή το παιδί μου δε θα έχω το δικαίωμα να αποφασίζουμε για το παιδί μας. Είναι τραγικό.” 

Τα βασικά

Χιλιάδες διαδηλώτριες/τές έκλεισαν περίπου 50 δρόμους σε όλη την Πολωνία τη Δευτέρα, σύμφωνα με το BBC. Κινητοποιήσεις είχαμε, μεταξύ άλλων και στις μεγάλες πόλεις, όπως στην Κρακοβία, στο Βρότσουαφ, στο Στετίνο, στο Κατοβίτσε.

Στη Βαρσοβία, την πρωτεύουσα της Πολωνίας, διαδηλώτριες/τές εμπόδισαν την κυκλοφορία σε μερικές από τις πιο πολυσύχναστες διασταυρώσεις της πόλης για περίπου μία ώρα, κρατώντας πλακάτ, με ένα εξ’ αυτών να γράφει:

«Μακάρι να μπορούσα να κάνω έκτρωση στην κυβέρνησή μου.» 

Σχετικά με τον νόμο κατά των αμβλώσεων

Την Πέμπτη, το ανώτατο δικαστήριο της Πολωνίας αποφάνθηκε ότι τα προβλήματα που μπορεί να να εντοπιστούν στον προγεννητικό έλεγχο δεν ήταν συνταγματικός λόγος για να γίνει άμβλωση – αυτός είναι ο λόγος για το 98% των νόμιμων αμβλώσεων στη χώρα.

Σύμφωνα με την απόφαση, οι Πολωνές θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτρωσης μόνο εάν μια εγκυμοσύνη οφείλεται σε βιασμό ή αιμομιξία, ή εάν απειλείται η υγεία της γυναίκας – σύμφωνα με το Reuters, αυτές οι περιστάσεις ανέρχονται μόνο στο 2% των νόμιμων αμβλώσεων της Πολωνίας, που σημαίνει ότι ο νέος νόμος είναι μια σχεδόν καθολική απαγόρευση της διαδικασίας.

Η δημόσια κατακραυγή ως απάντηση στην απόφαση ήταν γρήγορη και παραμένει ισχυρή επί πέντε ημέρες από τότε.

Κάποια δεδομένα

Σύμφωνα με το BBC, πραγματοποιήθηκαν πέρυσι περισσότερες από 1.000 νόμιμες εκτρώσεις στην Πολωνία. Ωστόσο, οι ομάδες γυναικών εκτιμούν ότι περίπου 120.000 Πολωνές γυναίκες ενδέχεται να έχουν υποβληθεί στη διαδικασία στο εξωτερικό. Το ταξίδι σε μια χώρα με χαλαρό νόμο για τον τερματισμό μιας εγκυμοσύνης είναι μια σχετικά κοινή κίνηση για γυναίκες ευρωπαϊκών χωρών με αυστηρή νομοθεσία, όπως η Μάλτα ή η Ιρλανδία πριν από την αποποινικοποίησή τους πριν από δύο χρόνια. Η Εκκλησία στο μεταξύ αρνήθηκε ότι επηρέασε προς την αλλαγή του νόμου: σε δήλωση την Κυριακή, ο Αρχιεπίσκοπος Stanisław Gądecki είπε ότι “δεν είναι η Εκκλησία που αποτελεί το νόμο στην πατρίδα μας και δεν είναι οι επίσκοποι που λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τη συμμόρφωση ή τη μη συμμόρφωση με το Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Πολωνίας.” 

Η ειρωνεία

Την περασμένη εβδομάδα, η Πολωνία μαζί με στις Ηνωμένες Πολιτείες και δεκάδες άλλα κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών υπέγραψε δήλωση κατά της άμβλωσης. Εκτός από τις Η.Π.Α., καμία άλλη χώρα από όσες υπέγραψαν δε σημείωσε υψηλότερη βαθμολογία από 95 στο Δείκτη Γυναικών, Ειρήνης και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Georgetown, ο οποίος κατατάσσει την ευημερία και την ενδυνάμωση των γυναικών σε όλο τον κόσμο. Τα Ηνωμένα Έθνη είναι ξεκάθαρα ότι θεωρούν την πρόσβαση σε υπηρεσίες έκτρωσης μια ουσιαστική μορφή υγειονομικής περίθαλψης, παρά την πίεση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.

Το γενικότερο κλίμα

Η αστυνομία χρησιμοποιεί δακρυγόνα για να διαλύει τις συγκεντρώσεις, ενώ προχωρεί και σε συλλήψεις και προσαγωγές (τουλάχιστον 45 ατόμων μέχρι στιγμής) επικαλούμενη και τα μέτρα για τον κορονοϊό. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης της Πολωνίας, η επίτροπος για τα ανθρώπινα δικαιώματα της Ε.Ε., καθώς και οι διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταδικάσει την απόφαση του δικαστηρίου, ως παραβίαση των δικαιωμάτων των γυναικών. Μερικές από τις πιο συντηρητικές χώρες της Ευρώπης έχουν χαλαρώσει τους περιορισμούς στις αμβλώσεις τα τελευταία χρόνια. Το 2018, η Ιρλανδία ψήφισε κατάργηση της 8ης τροπολογίας που κήρυξε την άμβλωση άνευ όρων. Σχεδόν ακριβώς πριν από έναν χρόνο, η διαδικασία αποποινικοποιήθηκε στη Βόρεια Ιρλανδία, μια κίνηση που ευθυγράμμισε τους κανονισμούς για τις αμβλώσεις της χώρας με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Πολωνία και η Μάλτα είναι τα μόνα έθνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που εξακολουθούν να έχουν σκληρούς περιορισμούς στην πρόσβαση σε διαδικασίες άμβλωσης.