Οι νέοι κανόνες στην Πολωνία, οι οποίοι επιτρέπουν στα ληξιαρχεία σε ολόκληρη τη χώρα να καταχωρούν γάμους μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου που έχουν τελεστεί νόμιμα στο εξωτερικό, τέθηκαν σε ισχύ την Κυριακή.
Οι κανονισμοί, που υπογράφηκαν νωρίτερα φέτος, προβλέπουν επίσημα έντυπα για τρεις μορφές γάμου: μεταξύ μιας γυναίκας και ενός άνδρα, δύο γυναικών ή δύο ανδρών. Τα ληξιαρχεία μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν τα συγκεκριμένα έντυπα για την καταχώριση πιστοποιητικών γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου που έχουν εκδοθεί στο εξωτερικό.
Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου της Πολωνίας, οι οποίες οδήγησαν στην αλλαγή, αφορούσαν άμεσα γάμους μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου που είχαν τελεστεί νόμιμα σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Ωστόσο, τα νέα έντυπα δεν προσδιορίζουν σε ποια χώρα τελέστηκε ο γάμος, με αποτέλεσμα να παραμένει ασαφές εάν θα καταχωρίζονται αυτόματα και γάμοι που έχουν τελεστεί εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ζήτημα αναμένεται να κριθεί μέσω της διοικητικής πρακτικής και ενδέχεται να αμφισβητηθεί από ορισμένες τοπικές αρχές.
«Από [την Κυριακή], το πολωνικό κράτος θα προστατεύει καλύτερα την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των πολιτών του», έγραψε στο διαδίκτυο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και βουλευτής της Αριστεράς, Κρίστοφ Γκαβκόφσκι, χαιρετίζοντας την αλλαγή.
«Αυτό σηματοδοτεί το τέλος της αβεβαιότητας που αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια οι πολωνικές οικογένειες. Είναι το τέλος της προσωρινής πρακτικής καταχώρισης γυναικών ως ανδρών ή ανδρών ως γυναικών στα πιστοποιητικά. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς μια Πολωνία στην οποία η ισότητα δεν αποτελεί μια κενή λέξη, αλλά αρχή της κρατικής δράσης», πρόσθεσε.
Η αλλαγή έρχεται μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου της Πολωνίας, οι οποίες υποχρεώνουν τις πολωνικές αρχές να αναγνωρίζουν γάμους μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου που έχουν τελεστεί νόμιμα σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Οι αποφάσεις αποτέλεσαν σημαντική εξέλιξη στην κατά κύριο λόγο καθολική Πολωνία, η οποία επί χρόνια συγκαταλεγόταν στις λιγότερο προοδευτικές χώρες της ΕΕ σε ζητήματα δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+.
Η Βαρσοβία έγινε τον Μάιο η πρώτη πολωνική πόλη που καταχώρισε πιστοποιητικό γάμου ζευγαριού του ίδιου φύλου και ακολούθησε το Βρότσλαβ.
Συντηρητικές αντιδράσεις
Παρά την αλλαγή, ο γάμος μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου παραμένει παράνομος στην Πολωνία.
Η προηγούμενη κυβέρνηση, υπό το δεξιό εθνικιστικό κόμμα PiS, είχε αντισταθεί σθεναρά στις μεταρρυθμίσεις, ενώ συντηρητικές οργανώσεις εξακολουθούν να αντιτίθενται στην ευρύτερη αναγνώριση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+.
Ο δεξιός πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, άσκησε τον Ιούλιο βέτο σε νομοσχέδιο που θα δημιουργούσε νέο νομικό καθεστώς για τα άγαμα ζευγάρια, υποστηρίζοντας ότι θα αποδυνάμωνε την «ειδική θέση» του γάμου που προβλέπει το Σύνταγμα.
Ορισμένοι τοπικοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο δήμαρχος του Ζακοπάνε, Λούκας Φιλίποβιτς, έχουν δηλώσει ότι θα αρνηθούν να προχωρήσουν στις καταχωρίσεις που επιτρέπονται βάσει των νέων κανόνων.
Η κυβέρνηση συνασπισμού του Ντόναλντ Τουσκ, η οποία ανέλαβε την εξουσία στα τέλη του 2023, είχε δεσμευτεί να βελτιώσει τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, μετά την ανάληψη των καθηκόντων της. Ωστόσο, η πρόοδος έχει επίσης καθυστερήσει λόγω των διαφωνιών στο εσωτερικό του κυβερνητικού συνασπισμού, στον οποίο συμμετέχουν τόσο συντηρητικές όσο και φιλελεύθερες δυνάμεις.
