Ψήφισμα με το οποίο ζητά έναν κοινό ορισμό του βιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε χθες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε μια κίνηση αντιμετώπισης των ανεπαρκών σχετικών νομοθεσιών σε ορισμένα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τον προτεινόμενο ορισμό, κάθε σεξουαλική πράξη χωρίς συναίνεση θα πρέπει να θεωρείται βιασμός.
Την Τρίτη, 447 από τους/τις 720 ευρωβουλευτές και ευρωβουλεύτριες ψήφισαν υπέρ της έγκρισης μιας έκθεσης που ζητά έναν κοινό ορισμό του βιασμού, στη βάση του οποίου βρίσκεται το σύνθημα «μόνο το ναι σημαίνει ναι», προκαλώντας έντονο χειροκρότημα στην αίθουσα.
«Η σιωπή, η έλλειψη αντίστασης, η απουσία ενός “όχι”, η προηγούμενη συναίνεση, η προηγούμενη σεξουαλική συμπεριφορά ή οποιαδήποτε τρέχουσα ή προηγούμενη σχέση δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως συναίνεση», ανέφερε το κοινοβούλιο σε δήλωση μετά την ψηφοφορία.
Ένας κοινός ορισμός θα υποχρέωνε τα κράτη μέλη που εξακολουθούν να περιλαμβάνουν τη βία ή τη χρήση δύναμης στους νόμους τους να ευθυγραμμιστούν με τα διεθνή πρότυπα, δήλωσε η Joanna Scheuring-Wielgus, Πολωνή ευρωβουλεύτρια, ένα από τα κεντρικά πρόσωπα της πρωτοβουλίας.
«Δεν μπορεί να αλλάζει η έννοια του βιασμού καθώς περνάμε από το ένα σύνορο στο άλλο», είπε.
«Δεν μπορεί να υπάρχει μια κατάσταση όπου ένας βιαστής που έχει βιάσει μια γυναίκα στη Γερμανία μπορεί να πάει στην Ουγγαρία και να μην διωχθεί επειδή ο νόμος είναι διαφορετικός. Και αυτό είναι το θέμα αυτής της έκθεσης».
Τα τελευταία χρόνια, η πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ έχει υιοθετήσει ορισμούς του βιασμού που βασίζονται στη συναίνεση στους ποινικούς τους κώδικες. Ωστόσο, οκτώ χώρες – από την Ιταλία έως την Ουγγαρία και τη Ρουμανία, δεν το έχουν κάνει ακόμα, απαιτώντας από τα θύματα να αποδείξουν σε κάποιο βαθμό ότι αντιστάθηκαν λεκτικά, ότι εξαναγκάστηκαν ή ότι αντέδρασαν σωματικά.
Μένει να δούμε αν η Επιτροπή θα προχωρήσει σε αυτό. Το 2023, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συσπειρώθηκαν για να εμποδίσουν τις προσπάθειες θέσπισης ενός κοινού ορισμού του βιασμού, υποστηρίζοντας ότι αυτό συνιστούσε υπέρβαση των αρμοδιοτήτων της ΕΕ.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά την ψηφοφορία, η Scheuring-Wielgus και η Σουηδή ευρωβουλεύτρια Evin Incir, και οι δύο από την ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Κοινοβουλίου, υπερασπίστηκαν την ανάγκη να γίνει μια νέα προσπάθεια.
«Κοιτάξτε, συχνά ακούμε την ερώτηση: “Γιατί το κάνουμε αυτό; Δεν πέτυχε στο παρελθόν“», είπε η Scheuring-Wielgus. «Αλλά οι καιροί έχουν αλλάξει».
Το ζήτημα της συναίνεσης ήρθε στο προσκήνιο το 2024, είπε η Scheuring-Wielgus. «Η υπόθεση της Gisèle Pelicot συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο», είπε, αναφερόμενη στη Γαλλίδα που έγινε παγκόσμιο σύμβολο ζητώντας δικαιοσύνη, αφού αποκαλύφθηκε ότι ο σύζυγός της την νάρκωνε εδώ και χρόνια και προσκαλούσε άνδρες να τη βιάσουν ενώ ήταν αναίσθητη.
Η υπόθεση της Pelicot αποκάλυψε τις αδυναμίες του να ορίζεται ο βιασμός αποκλειστικά με βάση τη βία ή την αντίσταση, αντί για τη συναίνεση, είπε η Scheuring-Wielgus. «Το θάρρος της να μιλήσει ανοιχτά άνοιξε τα μάτια ακόμη και των πιο συντηρητικών αντιπάλων αυτής της αλλαγής».
Με πληροφορίες από The Guardian.
