Το ανεξάρτητο μέσο ενημέρωσης Mediazona δημοσίευσε μια εκτενή έρευνα για τη λογοκρισία στις τηλεοπτικές σειρές που προβάλλονται μέσω του Amediateka, της κορυφαίας ρωσικής υπηρεσίας διαδικτυακής μετάδοσης περιεχομένου (streaming). Σύμφωνα με την έρευνα, η υπηρεσία έχει αλλοιώσει σχεδόν τις μισές από τις ξένες τηλεοπτικές σειρές που διαθέτει.
Η λογοκρισία στον ρωσικό κινηματογράφο και στις τηλεοπτικές σειρές είναι γνωστή εδώ και χρόνια, ενώ τα σκάνδαλα που έχουν ξεσπάσει κατά καιρούς γύρω από σκηνές που αφαιρέθηκαν έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών δημοσιευμάτων. Το Mediazona, ωστόσο, ανέπτυξε έναν αλγόριθμο που συνέκρινε καρέ καρέ τις ρωσικές εκδοχές των σειρών με τις πρωτότυπες. Με αυτόν τον τρόπο, κατέστη δυνατή η ανάλυση μεγάλου όγκου υλικού, ο εντοπισμός ακόμη και ανεπαίσθητων αλλαγών και η συνολική αποτύπωση της κατάστασης.
Στη συνέχεια, οι διαφορές που εντόπισε ο αλγόριθμος ελέγχθηκαν μία προς μία από τους δημοσιογράφους, ώστε να αποκλειστούν αλλαγές που οφείλονταν σε τεχνικούς λόγους κατά το μοντάζ. Το αποτέλεσμα ήταν η αποκάλυψη 75 ωρών περιεχομένου που είχε περικοπεί από 200 σειρές. Οι δημοσιογράφοι παρουσίασαν, επίσης, μια αναλυτική έκθεση της έρευνάς τους, δίνοντας στους χρήστες τη δυνατότητα να επιλέξουν κάθε επεισόδιο και να δουν ακριβώς τι είχε αφαιρεθεί.
Οι περισσότερες περικοπές αφορούσαν θεματικές σχετικές με τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε 44 ώρες λογοκρισίας. Αναφορές σε ομόφυλες σχέσεις, τρανς και non-binary ταυτότητες, καθώς και σημαίες του ουράνιου τόξου, αφαιρέθηκαν από τις σειρές. Για παράδειγμα, στη δημοφιλή σειρά «Girls» κόπηκαν όλες οι σκηνές που απεικονίζουν τις σχέσεις του Ελάιτζα, του γκέι φίλου της πρωταγωνίστριας, καθώς και μια σημαντική πλοκή που αφορά το coming out του πατέρα της.
Από το «Girls» αφαιρέθηκαν, επίσης, σκηνές που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, το σεξ και τις αμβλώσεις. Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι λογοκρίθηκαν ακόμη και όλες οι αμφιβολίες της Χάνα σχετικά με το αν θα έπρεπε να αποκτήσει παιδί.
Οι λόγοι για τις περικοπές στις τηλεοπτικές σειρές ποικίλλουν και περιλαμβάνουν θέματα όπως η αυτοκτονία και η αιμομιξία. Για παράδειγμα, στη ρωσική εκδοχή του «Game of Thrones» έχει αφαιρεθεί εξ ολοκλήρου η σχέση μεταξύ του Τζέιμι και της Σέρσεϊ Λάνιστερ, παρότι αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για την εξέλιξη της πλοκής.
Η πολιτική λογοκρισία αντιστοιχεί σε περίπου 12 ώρες περικοπών και αφορά, συγκεκριμένα, την αφαίρεση αναφορών στη ρωσική ιστορία, στην επικαιρότητα και στον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν. Ωστόσο, ίσως ήταν αναπόφευκτο οι δημιουργοί των ρωσικών εκδοχών να αποφεύγουν προσεκτικά αυτό το πεδίο.
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας του Mediazona είναι ότι το κράτος δεν περιορίζεται απλώς στην απαγόρευση συγκεκριμένων θεμάτων, αλλά επηρεάζει με διακριτικό τρόπο τον τρόπο με τον οποίο το κοινό αντιλαμβάνεται τη δημοφιλή κουλτούρα. Η λογοκρισία μετατρέπεται έτσι σε εργαλείο για τη δημιουργία ενός φανταστικού κόσμου, στον οποίο δεν υπάρχει τίποτα που να δυσαρεστεί το ρωσικό κράτος — είτε πρόκειται για σεξουαλικά βοηθήματα, είτε για μαριχουάνα, είτε για δυσμενή σχόλια σχετικά με τη Σοβιετική Ένωση.
Κατά ειρωνικό τρόπο, πρόκειται επίσης για έναν κόσμο χωρίς τον Πούτιν.
