Οι αντί-ΛΟΑΤΚΙ+ νόμοι αυξάνονται σε ολόκληρη τη Δυτική Αφρική

04/08/2026
από
Ένας αυξανόμενος αριθμός χωρών της Δυτικής Αφρικής εφαρμόζουν ή ενισχύουν αντί-ΛΟΑΤΚΙ+ νόμους, εν μέσω τοπικών πολιτικών πιέσεων αλλά και μιας παγκόσμιας οπισθοδρόμησης σε βάρος των δικαιωμάτων της κοινότητας.

Τον Μάρτιο, η Σενεγάλη διπλασίασε τη μέγιστη ποινή φυλάκισης για τις «ομόφυλες πράξεις» στα δέκα χρόνια και ποινικοποίησε τη λεγόμενη «προώθηση» της ομοφυλοφιλίας. Η Νιγηρία ποινικοποίησε «τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου» τον Φεβρουάριο, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που η ομόφυλη οικειότητα τίθεται εκτός νόμου στη χώρα.

Το Μάλι και η Μπουρκίνα Φάσο, που γειτονεύουν με τον Νίγηρα, ποινικοποίησαν επίσης τις ομόφυλες σχέσεις για πρώτη φορά. Και οι τρεις αυτές χώρες κυβερνώνται από στρατιωτικές χούντες.

Τον Ιούνιο, η Γκάνα, στην οποία το σεξ μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου ήταν ήδη παράνομο, πέρασε νομοσχέδιο που ποινικοποιεί τις ΛΟΑΤΚΙ+ «δραστηριότητες». Το νομοσχέδιο, το οποίο δεν έχει υπογραφεί σε νόμο από τον πρόεδρο, είναι η τελευταία εναλλαγή ενός νομοσχεδίου που εισήχθη για πρώτη φορά το 2021.

«Αυτό που διακρίνω σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι ένας πολιτικός οπορτουνισμός», δήλωσε ο Άντονι Ολουόχ της Pan Africa ILGA, μιας ηπειρωτικής οργάνωσης που αγωνίζεται για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα.

Σε ορισμένες χώρες, όπως ανέφερε, οι νέοι ή αυστηρότεροι νόμοι είχαν την υποστήριξη θρησκευτικών ομάδων και εκστρατειών για τις «οικογενειακές αξίες», ενώ στη Μπουρκίνα Φάσο, ο νόμος παρουσιάστηκε ως μέτρο ενίσχυσης της κυριαρχίας της χώρας ενάντια της Δύσης. «Πίσω από όλα αυτά, υπάρχει σημαντική διακρατική ενίσχυση», πρόσθεσε ο Ολουόχ.

Τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα «αποτελούν τους ευκολότερους αποδιοπομπαίους τράγους για τη διατήρηση της εξουσίας τους», δήλωσε μια ακτιβίστρια από τη Μπουρκίνα Φάσο, η οποία δεν μπόρεσε να κατονομαστεί για λόγους ασφαλείας.

Ο αντίκτυπος στην κοινότητα, ακόμη και πριν από την εφαρμογή του νόμου, ήταν καταστροφικός, ανέφεραν ακτιβιστά. Δεκατρείς τρανς γυναίκες κρατήθηκαν χωρίς δίκη από τον Ιούνιο έως τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, σύμφωνα με έναν εργαζόμενο στον τομέα του HIV, ενώ οι γυναίκες ανέφεραν ότι είχαν υποστεί ξυλοδαρμό από τη στρατιωτική μονάδα που τις είχε φυλακίσει. Μετά την ψήφιση του νόμου, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον δύο περιπτώσεις καταδίκης.

Η αστυνομία στήνει παγίδες σε ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απαιτώντας να καταδώσουν άλλα μέλη της κοινότητας, ανέφερε ο ίδιος εργαζόμενος, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα τον Μάιο, αφού το όνομά του αποκαλύφθηκε από κάποιον που είχε συλληφθεί.

Παρά τη αντί-δυτική ρητορική του στρατιωτικού προέδρου, Ιμπραήμ Τραορέ, η Μπουρκίνα Φάσο έχει επίσης τραβήξει την προσοχή συντηρητικών, δυτικών και χριστιανικών ομάδων.

Η Αφρικανική Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη για τις Οικογενειακές Αξίες και την Κυριαρχία, ένα φόρουμ που έχει επηρεάσει πολλούς αντί-ΛΟΑΤΚΙ+ νόμους στην ήπειρο, θα διεξαχθεί στη Μπουρκίνα Φάσο και στο Εσουατίνι του χρόνου.

Τα πρώτα τρία συνέδρια είχαν πραγματοποιηθεί στην Ουγκάντα, ξεκινώντας από το 2023. Η χώρα ψήφισε νόμο που εισαγάγει τη θανατική ποινή για ορισμένες «ομόφυλες πράξεις».

Σύμφωνα με τη διεθνή οργάνωση για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα, Ipas, οι ετήσιες συγκεντρώσεις υποστηρίζονται από το Διεθνές Παρατηρητήριο της Οικογένειας (FWI), μια χριστιανική ομάδα με βάση την Αριζόνα, που αντιτίθεται στην άμβλωση και στη σεξουαλική εκπαίδευση.

Στο φετινό συνέδριο, που διοργανώθηκε από το κοινοβούλιο της Γκάνας τον Ιούνιο, συντάχθηκε το σχέδιο της συνθήκης «Αφρικανικός Χάρτης για την Οικογενειακή Κυριαρχία και τις Αξίες». Το κείμενο καταδικάζει την άμβλωση και τη «σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων», ορίζει ότι το φύλο είναι «είτε αρσενικό είτε θηλυκό» και υποστηρίζει ότι τα γονικά δικαιώματα υπερισχύουν των δικαιωμάτων των παιδιών. Ένα αντίγραφο του σχεδίου δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της FWI.

Το αντί-ΛΟΑΤΚΙ+ νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο της Γκάνας αποτελεί ένα «πολύ αποτελεσματικό πολιτικό εργαλείο», το οποίο υποστηρίζεται από ισχυρές θρησκευτικές οργανώσεις της χώρας, δήλωσε η Αμάντα Οντόι, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Κόαστ.

Ωστόσο, η Οντόι πρόσθεσε: «Αυτοί οι διεθνείς παράγοντες διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην ενδυνάμωση, την υποστήριξη, τη χρηματοδότηση και την προβολή της αντί-ΛΟΑΤΚΙ+ εκστρατείας».

Κατά μήκος της Δυτικής Αφρικής, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα βιώνουν τις συνέπειες των ομοτρανσφοβικών νόμων. Στη Σενεγάλη, ο νόμος εμποδίζει επίσης την πρόληψη του HIV για τους άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες και τρανς γυναίκες, καθώς και τους δικηγόρους να αναλαμβάνουν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Περίπου εκατό άτομα από τη Σενεγάλη κατέφυγαν στη Γκάμπια φέτος, αν και τα περισσότερα αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στη Σενεγάλη, καθώς δεν είχαν χρήματα, σύμφωνα με έναν εργαζόμενο στον τομέα του HIV στη Γκάμπια.

Οι ομόφυλες σχέσεις τιμωρούνται ήδη με ποινή φυλάκισης που μπορεί να φτάσει έως και την ισόβια κάθειρξη στη Γκάμπια, ενώ οι τρανς γυναίκες δεν μπορούν να είναι ανοιχτά ο εαυτός τους, λόγω μιας απαγόρευσης της «ενδυμασίας του αντίθετου φύλου». Ωστόσο, ο προαναφερθείσας εργαζόμενος εξέφρασε την ανησυχία του ότι η κυβέρνηση ενδέχεται να σκληρύνει τους νόμους, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την παροχή υπηρεσιών για τον HIV.

Η καταστολή στη Σενεγάλη είχε επίσης αυξήσει την ομοφοβία στη Γκάμπια, είπε, προσθέτοντας: «Η Γκάμπια και η Σενεγάλη μοιράζονται την ίδια κουλτούρα, την ίδια θρησκεία, κυριολεκτικά τα πάντα».

Πηγή: The Guardian.




Δες και αυτό!