Πώς ο «Οιδίπους επί Κολωνώ» γίνεται virtual reality ταινία με πρωταγωνιστές Ρομά; 

Η εγκατάσταση εικονικής πραγματικότητας της Λουκίας Αλαβάνου, που εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 59η Μπιενάλε της Βενετίας, έρχεται στο -1 της Στέγης. Πρωταγωνιστές της μέλη της κοινότητας των Ρομά από τη Νέα Ζωή Ασπροπύργου, στη Δυτική Αττική, που ακολουθούν τα χνάρια του Οιδίποδα.

Ντοκιμαντέρ, μυθοπλασία, πτήσεις με drone, βίντεο κλιπ εμπνευσμένα από τη διαβαλκανική ποπ κουλτούρα σύγχρονων Ρομά τραγουδιστών, εξεζητημένες φάρσες, τεχνολογία εικονικής πραγματικότητας, ημισφαιρικοί θόλοι και υβριδικά καθίσματα εμπνευσμένα από τον αρχιτέκτονα της ουτοπίας του μοντερνισμού Τάκη Ζενέτο συνθέτουν την εγκατάσταση της Λουκίας Αλαβάνου, «Στον δρόμο για τον Κολωνό» που παρουσιάζεται στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση από 11 Οκτωβρίου έως 30 Νοεμβρίου.

Στον ημιφωτισμένο εκθεσιακό χώρο της Στέγης στο -1 και σε μια θεατρική ατμόσφαιρα, οι επισκέπτες της εγκατάστασης οδηγούνται στους ειδικά διαμορφωμένους ημισφαιρικούς θόλους, μέσα στους οποίους βρίσκονται τα υβριδικά καθίσματα, μεταξύ καρέκλας γραφείου και ανατομικής πολυθρόνας τηλεόρασης, που αφήνουν –χάρη στην εργονομία τους– τους θεατές ελεύθερους να βιώσουν το φάσμα των 360 μοιρών της ταινίας. Επιπλέον, ο σχεδιασμός του ήχου της ταινίας εικονικής πραγματικότητας είναι κατευθυντικός και, όπως και η εικόνα, ανταποκρίνεται στις κινήσεις των θεατών δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη εμπειρία.

Στην εγκατάστασή της, η Λουκία Αλαβάνου προσκαλεί το κοινό να κάνει ένα ταξίδι στον χρόνο, με μια πλοκή που εκτυλίσσεται γύρω από τα θέματα των γηρατειών και του θανάτου, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της οικουμενικής ελευθερίας, με κυρίαρχη τη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα της μετανάστευσης, του εκτοπισμού, των μειονοτήτων, των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Η Αλαβάνου έχει υπάρξει υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση και είναι fellow artist στο ONX Studio, τη διεθνή πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ωνάση στη Νέα Υόρκη για την τεχνητή νοημοσύνη και την επαυξημένη πραγματικότητα.

H Λουκία Αλαβάνου σημειώνει: «Στη διάρκεια μιας επίσκεψής μου σε μια αχαρτογράφητη περιοχή της Δυτικής Αττικής, χάθηκα και βρέθηκα τυχαία στο γκέτο των Ρομά, το οποίο θεωρείται ένα από τα πιο επικίνδυνα μέρη στην Ελλάδα. Αυτή η κοινότητα Ρομά εγκαταστάθηκε εκεί τη δεκαετία του 1980, ερχόμενη από τη Θήβα, όπως και ο Οιδίπους δηλαδή. Υπάρχει μάλιστα μια υπόθεση ότι η διαδρομή που ακολούθησε ο Οιδίπους, από τη Θήβα προς τον Κολωνό, περνούσε ακριβώς από αυτή την τοποθεσία, που έχει το ενδιαφέρον όνομα Νέα Ζωή».

Η πρώτη έκδοση της ταινίας «Στον δρόμο για τον Κολωνό» ανήκει στη συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση και πραγματοποιήθηκε με τη συμβολή του Onassis Culture και με την υποστήριξη του PCAI/Polygreen Culture and Art Initiative.

Η παρουσίασή της στην 59η Μπιενάλε της Βενετίας, σε επιμέλεια του Heinz Peter Schwerfel, πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, με την ενίσχυση του Ιδρύματος Ωνάση και με φορέα υλοποίησης την Εθνική Πινακοθήκη, καθώς και με την υποστήριξη των: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, ΝΕΟΝ, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, OUΤSEΤ.

Η ταινία αναπτύχθηκε αρχικά στο πλαίσιο του προγράμματος FEATURE EXPANDED (HOME, Μάντσεστερ / απονέμεται από το Lo schermo dell’arte, Φλωρεντία) για το οποίο η σκηνοθέτρια είχε λάβει υποτροφία.

Συντελεστές έκθεσης
Καλλιτέχνιδα: Λουκία Αλαβάνου
Επιμελητής: Heinz Peter Schwerfel
Αρχιτεκτονική Μελέτη & Σχεδιασμός Εγκατάστασης: Korres Engineering
Επικεφαλής Κατασκευής: Martin Tabaku
Σχεδιασμός Ήχου: Μανώλης Μανουσάκης
Σύλληψη Σχεδιασμού Φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης

Συντελεστές ταινίας
Μια παραγωγή της VRS [Virtual Raw Synergy]
Σενάριο & Σκηνοθεσία: Λουκία Αλαβάνου
Διανομή
Οιδίπους: Παναγιώτης Τσιρικλός
Αντιγόνη: Μαίρη Λουλουδάκη
Κρέων: Ευάγγελος Τσιρικλός
Θησέας: Ορφέας Βασιλάρης
Φωνή Αφηγητή: Αλέξανδρος Μυλωνάς
Φωνή Αντιγόνης: Ρένα Κυπριώτη
Φωνές Οιδίποδα & Κρέοντα: Γρηγόρης Πατρικαρέας

Associate Producer: Αφροδίτη Παναγιωτάκου
Διευθυντής Φωτογραφίας 360: Γιάννης Κανάκης
Μουσική & Στίχοι: Elbrus Hysenaj
Μοντάζ: Ναταλία Παπαδοπούλου, Λουκία Αλαβάνου
Animation: Χάρης Λαλούσης, Em Kei
VR Post-Production: VRS και East City Films
Σχεδιασμός Ήχου & Σύνθεση Ήχου 360 Ambisonics: Μανώλης Μανουσάκης
Μεσολαβητές / Μεταφραστές από και προς τα Ρομανί: Δέσποινα Τσιρικλού, Ματίνα Βαβούλη
Διευθυντής Παραγωγής: Νικήτας Βασιλάκης

Η εγκατάσταση είναι εξ ολοκλήρου στα αγγλικά.

Λίγα λόγια για τη Λουκία Αλαβάνου
Η Λουκία Αλαβάνου είναι καλλιτέχνιδα κινούμενης εικόνας και κινηματογραφίστρια. Το 2022 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 59η Μπιενάλε της Βενετίας με την ταινία VR360 «Αναζητώντας τον Κολωνό» και την ομώνυμη εγκατάσταση. Τα τελευταία χρόνια, αφότου απέσπασε διεθνή αναγνώριση, ίδρυσε τη VRS, την πρώτη εταιρεία παραγωγής VR ταινιών στην Ελλάδα. Η Αλαβάνου έχει μεταπτυχιακό στη Φωτογραφία από το Royal College of Art του Λονδίνου και ήταν η νικήτρια του 5ου Βραβείου ΔΕΣΤΕ. Για τα έτη 2022 και 2023 είναι υπότροφος καλλιτέχνιδα στο ONX Studio, μια πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ωνάση και του New Museum στη Νέα Υόρκη. Έργα της Αλαβάνου έχουν παρουσιαστεί από οργανισμούς και φεστιβάλ όπως οι Accelerator (Στοκχόλμη), KANAL–Centre Pompidou (Βρυξέλλες), Gucci Garden (Φλωρεντία), Kino der Kunst (Μόναχο), Palais de BOZAR (Βρυξέλλες), Palais de Tokyo (Παρίσι), Μπιενάλε της Αθήνας, Μπιενάλε της Μόσχας, Fiorucci Art Trust (Λονδίνο), Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Πληροφορίες 
Στέγη Ιδρύματος Ωνάση
Συγγρού 107
Από 11 Οκτωβρίου έως 30 Νοεμβρίου 2023
Εκθεσιακός Χώρος -1
Τετάρτη – Κυριακή
18:30 – 23:00
Διάρκεια: 15’ 

Εισιτήρια 
Κανονικό: 8 €
Μειωμένο, Φίλος, Παρέα 5-9 άτομα, Κάτοικος Γειτονιάς: 7 €
Ανεργίας, ΑμεΑ, Συνοδός ΑμεA: 5 €

ΓΛΩΣΣΑ
Η εγκατάσταση είναι εξ ολοκλήρου στα αγγλικά.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Άτομα που εγκυμονούν, πάσχουν από προβλήματα καρδιολογικά ή όρασης, από επιληψία ή άλλη σοβαρή ιατρική πάθηση καθώς και άτομα που χρησιμοποιούν συσκευές υποβοήθησης ακοής, βηματοδότη ή τυχόν άλλη εμφυτευμένη ιατρική συσκευή, συνιστάται να συμβουλευτούν τον ιατρό τους προτού χρησιμοποιήσουν το VR headset.

Η χρήση του VR headset επιτρέπεται σε ανηλίκους άνω των 13 ετών εφόσον συνοδεύονται από ενήλικα.

Η ΑΡΙΟΝΑ ουδεμία ευθύνη φέρει για αποκατάσταση πάσης φύσεως ζημίας που μπορεί να επέλθει στον χρήστη του VR headset εξαιτίας παραβίασης των ανωτέρω οδηγιών.

Με την υποστήριξη της Ticketmaster