ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις συνυπογράφουν κείμενο για τις πρόσφατες τρανσφοβικές τοποθετήσεις περί «δύο φύλων», επισημαίνοντας ότι με αυτόν τον τρόπο νομιμοποιείται ο αποκλεισμός, η βία και η περιθωριοποίηση των τρανς ατόμων.
Οι «Υπερήφανοι Γονείς» στο κείμενό τους, το οποίο συνυπογράφουν έξι ακόμα ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις, καταδικάζουν τις κακοποιητικές δηλώσεις του Άρη Πορτοσάλτε, του Αντώνη Σαμαρά και του Παύλου Μαρινάκη, και καλούν την Πολιτεία να λάβει δράση.
Η ανακοίνωση των οργανώσεων:
«Τα φύλα είναι δύο»: μια απόλυτη δήλωση που η επιστήμη δεν στηρίζει
Οι «Υπερήφανοι Γονείς» απαντούν στις δηλώσεις περί φύλου που έγιναν τις τελευταίες ημέρες από τον δημοσιογράφο κ. Άρη Πορτοσάλτε, τον πρώην Πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο κ. Παύλο Μαρινάκη — δηλώσεις που συγκλίνουν σε μια κοινή, επιστημονικά ανακριβή θέση.
Τι ειπώθηκε
Την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026, στην εκπομπή «Σήμερα» του ΣΚΑΪ, ο κ. Πορτοσάλτε δήλωσε ότι «τα φύλα εκ φύσεως είναι δύο. Τέλος, όποιος έχει θέμα με το φύλο του, καταφεύγει στον ψυχίατρό του» και ότι «δεν μας αφορά, είναι δικό του θέμα».
Με αφορμή τις επιλογές καταγραφής φύλου σε πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ για τη χορήγηση φαρμάκων υψηλού κόστους, ο κ. Σαμαράς έκανε λόγο για «woke ατζέντα» και για επαναπροσδιορισμό της οικογένειας.
Απαντώντας στην ίδια αφορμή, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Μαρινάκης δήλωσε ότι «τα φύλα είναι δύο και δεν πρόκειται ποτέ, ειδικά με αυτή την κυβέρνηση, να αλλάξει αυτό».
Και οι τρεις τοποθετήσεις παρουσιάστηκαν ως αυταπόδεικτο, αδιαμφισβήτητο γεγονός. Δεν είναι.
Πρόκειται για δύο διαφορετικά ζητήματα — και τα δύο παρουσιάστηκαν λανθασμένα.
1. Τα ίντερσεξ άτομα υπάρχουν. Αυτό δεν είναι ιδεολογία· είναι βιολογία.
Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών (UN Free & Equal, Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα), από 0,05% έως 1,7% του πληθυσμού γεννιέται με ίντερσεξ χαρακτηριστικά: χρωμοσωμικές, ορμονικές ή ανατομικές παραλλαγές που δεν εντάσσονται με απόλυτο τρόπο στις κατηγορίες «άρρεν» ή «θήλυ». Το εύρος του ποσοστού οφείλεται στο ότι διαφορετικοί ορισμοί περιλαμβάνουν διαφορετικές παραλλαγές. Ακόμη και το κατώτατο όριο, όμως, αντιστοιχεί σε χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα.
Η ανθρώπινη βιολογία δεν χωρά πάντοτε σε δύο απόλυτα και αμοιβαία αποκλειόμενες κατηγορίες. Αυτό δεν είναι «ατζέντα»· είναι εμβρυολογία, ενδοκρινολογία και γενετική.
2. Το να είναι κάποιος τρανς δεν είναι ψυχική διαταραχή. Αυτό το λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Το 2019 η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ενέκρινε την 11η αναθεώρηση της Διεθνούς Ταξινόμησης Νόσων (ICD-11), που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2022. Με την αναθεώρηση αυτή, οι σχετικές κατηγορίες αφαιρέθηκαν από το κεφάλαιο των ψυχικών και συμπεριφορικών διαταραχών — όπου υπήρχαν στην ICD-10 ως «διαταραχές ταυτότητας φύλου» — και εντάχθηκαν, υπό τον όρο «ασυμφωνία φύλου» (gender incongruence), σε νέο κεφάλαιο για καταστάσεις που σχετίζονται με τη σεξουαλική υγεία.
Με απλά λόγια: ο ΠΟΥ έχει αποσυνδέσει ρητά και επισήμως την τρανς ταυτότητα από την ψυχική νόσο. Η προτροπή «να καταφεύγει στην ψυχίατρό του» δεν είναι, λοιπόν, απλώς μια ατυχής έκφραση. Είναι θέση ευθέως αντίθετη προς την ισχύουσα διεθνή ιατρική ταξινόμηση και συνιστά στιγματισμό.
Το ελληνικό κράτος αναγνωρίζει ήδη ό,τι ο εκπρόσωπός του αρνείται
Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου (ν. 4491/2017) και απαγορεύει τις διακρίσεις με βάση την ταυτότητα και τα χαρακτηριστικά φύλου (ν. 4443/2016).
Όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δηλώνει κατηγορηματικά ότι «τα φύλα είναι δύο και δεν πρόκειται ποτέ να αλλάξει αυτό», η δήλωσή του δεν συμβαδίζει με το ισχύον δίκαιο της χώρας που εκπροσωπεί.
Ρωτάμε ευθέως: αμφισβητεί η κυβέρνηση τα επιστημονικά δεδομένα του ΠΟΥ; Και αν όχι, με ποιο κριτήριο ορισμένα επιστημονικά δεδομένα δεσμεύουν την κυβέρνηση και άλλα όχι;
Γιατί αυτό δεν είναι θεωρητική συζήτηση
Η αφορμή όλης της συζήτησης ήταν μια φόρμα καταγραφής για τη χορήγηση φαρμάκων υψηλού κόστους. Οι επιπλέον επιλογές καταγραφής αφαιρέθηκαν μέσα σε λίγες ώρες, χαρακτηρισμένες ως «λάθος». Για ένα ίντερσεξ ή τρανς άτομο που περιμένει αγωγή, αυτό δεν είναι συμβολικό ζήτημα: είναι πρόσβαση στην υγεία.
Οι απόλυτες δηλώσεις που αρνούνται την ίδια την ύπαρξη χιλιάδων ίντερσεξ και τρανς ανθρώπων στη χώρα δεν είναι αθώες. Νομιμοποιούν τον αποκλεισμό τους από δικαιώματα και από παροχές υγείας, τροφοδοτούν την περιθωριοποίηση και τους αφήνουν εκτεθειμένους σε βία και κακοποίηση — γιατί ανακοινώνουν στην κοινωνία ότι «είναι αφύσικο» ό,τι η διεθνής ιατρική κοινότητα αντιμετωπίζει ως δεδομένο.
Μιλάμε ως γονείς
Δεν μιλάμε για αφηρημένες κατηγορίες. Μιλάμε για τα παιδιά μας. Είναι τα παιδιά που άκουσαν, στην πρωινή τηλεόραση, ότι η ύπαρξή τους είναι «θέμα για τον ψυχίατρο» και ότι «δεν μας αφορά». Είμαστε οι γονείς τους. Μας αφορά.
Θεωρούμε απαράδεκτο
• να μετατρέπεται η ύπαρξη και η αξιοπρέπεια ανθρώπων σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης ή τηλεοπτικού σχολιασμού·
• να παρουσιάζονται τα ίντερσεξ και τα τρανς άτομα ως «πρόβλημα», ως «ψυχιατρικό περιστατικό», ως ιδεολογική κατασκευή ή ως απειλή, ενώ αποτελούν υπαρκτό και αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας μας·
• να διατυπώνονται προσωπικές, πολιτικές ή ιδεολογικές θέσεις με το κύρος αδιαμφισβήτητου επιστημονικού δεδομένου, ενώ παραγνωρίζουν ή αποσιωπούν τη σύγχρονη επιστημονική γνώση·
Καλούμε
1. Τον ΣΚΑΪ και την παραγωγή της εκπομπής «Σήμερα» να προβούν σε διόρθωση επί της οθόνης, στο πλαίσιο της ίδιας ή παρόμοιας εκπομπής, όπως ορίζει το άρθρο 5 παρ. 2 του Π.Δ. 77/2003, και να διασφαλίσουν την παρουσίαση των διαφορετικών απόψεων με ίσους όρους (άρθρο 3), καλώντας εκπροσώπους των κοινοτήτων μας και ειδικούς επιστήμονες.
2. Τον κ. Πορτοσάλτε να ανακαλέσει δημοσίως την προτροπή του, η οποία αντιστρατεύεται τη θέση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
3. Τον κ. Σαμαρά να διευκρινίσει εάν αγνοεί τα διεθνή ιατρικά δεδομένα ή εάν επιλέγει να τα παρακάμψει.
4. Τον κ. Μαρινάκη και την Κυβέρνηση να δηλώσουν δημόσια εάν αναγνωρίζουν τα επιστημονικά δεδομένα του ΠΟΥ για την τρανς ταυτότητα και την ύπαρξη ίντερσεξ ανθρώπων, ή εάν θεωρούν ότι αυτά υπόκεινται σε πολιτική διαπραγμάτευση — και να επιβεβαιώσουν ότι οι κοινότητές μας είναι σεβαστές από το ελληνικό κράτος.
5. Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης να εξετάσει τη συγκεκριμένη τηλεοπτική τοποθέτηση υπό το πρίσμα του Π.Δ. 77/2003, και ιδίως των άρθρων 4 (δυσμενείς διακρίσεις και μειωτικοί χαρακτηρισμοί σε βάρος ευάλωτων ομάδων), 5 (ανακρίβεια και παραπλάνηση), 9 παρ. 2 (σεβασμός της αξιοπρέπειας των αναφερόμενων προσώπων) και 15 παρ. 1 (σαφής διάκριση ειδήσεων από απόψεις — οι υποθέσεις δεν παρουσιάζονται ως γεγονότα). Θα υποβάλουμε σχετική αναφορά.
Συνυπογράφουσες οργανώσεις:
-Πολύχρωμο Σχολείο – Rainbow School
-Thessaloniki Pride – Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Θεσσαλονίκης
-Rainbow Seniors
-Οικογένειες Ουράνιο Τόξο
-Proud Seniors Greece -Ομάδα Υποστήριξης ΛΟΑΤΚΙ Ατόμων 50 και ‘Ανω-
-LGBTQI+ Employment Support Group / Oμάδα ΛΟΑΤΚΙ+ Εργασιακής Υποστήριξης
