«Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω». Αυτή τη φράση μού επαναλαμβάνει ο Μίλτος Πασχαλίδης κάθε φορά που η κουβέντα μας πηγαίνει στα ΛΟΑΤΚΙ+ (και γενικότερα ανθρώπινα) δικαιώματα, θέτοντας έτσι το πιο αισιόδοξο ιδεολογικό ανάχωμα σε όλη αυτήν τη συντηρητική και κακοποιητική έξαρση που βιώνουμε ως κοινωνία. Με αυτή τη βαθιά φωνή που τον χαρακτηρίζει και με μία αναζωογονητική ειλικρίνεια, ο Μίλτος παίρνει την κιθάρα του και αφιερώνει τις -δικές του- «Κακές Συνήθειες» σε όλες/ους/α μας που παλεύουμε αναπολογητικά για την ύπαρξή μας!
Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας έρχεται στο μυαλό, όταν θυμάστε τον εαυτό σας παιδί;
Τα καλοκαίρια στην Ακράτα και στην Καλαμάτα.
Πώς θα χαρακτηρίζατε τα παιδικά σας χρόνια;
Θα έλεγα ήπια, τηρουμένων των αναλογιών. Σε μια «κανονική» οικογένεια, χωρίς μεγάλες εντάσεις. Αν και οι γονείς μου ήταν τρομερά ετερόκλητοι. Τόσο που στη σημερινή εποχή θα τους συνιστούσαν να χωρίσουν, χωρίς δεύτερη σκέψη.
Θυμάμαι να λέτε και για τα διαφορετικά πολιτικά πιστεύω που είχαν.
Ναι, αλλά δεν το λέω γι΄αυτό. Αν και είχε την πλάκα του, πάντα και οι δύο κατάφερναν να συνθέσουν τα πολιτικά τους πιστεύω, βρίσκοντας κάτι που ακουμπούσε στον ανθρωπισμό. Ήταν καλοί άνθρωποι και οι δύο, απλώς ήταν και πολύ διαφορετικοί χαρακτήρες. Η μάνα μου μια καλλιτεχνική φύση. Αγαπούσε τις τέχνες, το διάβασμα… ήθελε να πηγαίνει σινεμά, θέατρο, να κάνει ταξίδια. Από την άλλη, ο πατέρας μου ήταν ένας τύπος μάλλον μονήρης. Δηλαδή, ήθελε να πηγαίνει στη δουλειά του, να γυρνάει, να υπάρχει κάτι ωραία μαγειρεμένο στο σπίτι και μετά να πέφτει για ύπνο. Άντε να δει και λίγο τηλεόραση. Δηλαδή… για φίλος μου θα έλεγα ότι θα ήταν βαρετός (γέλια). Αλλά η μάνα μου ήταν πιο ανήσυχη, πιο περιπετειώδης. Όσο ήμουν παιδί, αυτό αμβλυνόταν. Μετά, όταν έφυγα ως φοιτητής, οξύνθηκε. Και μετά στα γεράματά τους, γιατί τώρα είναι συγχωρεμένοι και οι δύο, ξανά συμφιλιώθηκαν. Πάντως, γενικά, θα έλεγα ότι είχα μια ήσυχη παιδική ηλικία.
Εμένα όμως δεν με ενδιέφεραν οι ταμπέλες. Κατάλαβα πως αυτές δεν καθορίζουν τους ανθρώπους. Θα σου δώσω ένα παράδειγμα. Εγώ είμαι αριστερός. Δεν μου φτάνει, ωστόσο, να ψηφίζεις αριστερά. Ξέρω ανθρώπους που ψηφίζουν αριστερά και είναι μαλάκες!
Η σεξουαλικότητα πότε μπαίνει στη ζωή σας;
Εκεί στο δημοτικό.
Και ήταν κάτι πάντα πολύ συγκεκριμένο και σαφές ή υπήρχαν ερωτηματικά, διερωτήσεις κλπ.;
Όχι δεν υπήρχαν διερωτήσεις. Ήταν ξεκάθαρο ότι είμαι στρέιτ.
Σας ρωτάω γιατί προσπαθώ να καταλάβω πώς διαμορφώθηκε η αντίληψή σας γύρω από τη σεξουαλικότητα και τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα.
Κοίταξε να δεις. Τον πατέρα μου – με τους σημερινούς όρους – θα τον λέγαμε ομοφοβικό. Παρόλο που η λέξη δεν είναι σωστή, γιατί δεν είχε κανέναν φόβο. Απλώς αναπαρήγαγε τα γνωστά στερεότυπα, μέσα στο σπίτι. Έξω ποτέ. Ήταν πάντα ευγενέστατος. Στο σπίτι, όμως, μπορεί να έλεγε κοροϊδευτικά πράγματα. Έμοιαζε άκακο, αλλά σίγουρα θα μπορούσε να καθορίσει κάτι. Η μάνα μου ήταν ακριβώς το αντίθετο. Ο αγαπημένος της καλλιτέχνης ήταν ο Γιώργος Μαρίνος και δεν την αφορούσε καθόλου η σεξουαλικότητά του, παρά μόνο το ότι ήταν ένας τεράστιος καλλιτέχνης. Σίγουρα, όμως, αυτά τα στερεότυπα που ανέφερα, θα μπορούσαν να με επηρεάσουν. Να μεγαλώσω και εγώ με μια τέτοια αίσθηση. Εμένα όμως δεν με ενδιέφεραν οι ταμπέλες. Κατάλαβα πως αυτές δεν καθορίζουν τους ανθρώπους. Θα σου δώσω ένα παράδειγμα. Εγώ είμαι αριστερός. Δεν μου φτάνει, ωστόσο, να ψηφίζεις αριστερά. Ξέρω ανθρώπους που ψηφίζουν αριστερά και είναι μαλάκες. Επίσης, είμαι ΑΕΚ. Ξέρω πολλούς ανθρώπους που είναι ΑΕΚ, τους οποίους δεν τους αντέχω. Το ίδιο συμβαίνει και με τη σεξουαλικότητα. Δεν παίζει κανέναν ρόλο. Ξέρω straight ανθρώπους που δεν θέλω ούτε να δω στη ζωή μου και ΛΟΑΤΚΙ+ που τους αγαπώ πάρα πολύ. Δηλαδή, δεν μου λέει τίποτα από μόνη της η ταμπέλα. Δεν μου έλεγε ποτέ. Από παιδί. Δεν ξέρω ακριβώς πώς διαμορφώθηκε αυτό. Ίσως και πιο μετά – μια εικασία κάνω τώρα- αυτό να ενδυναμώθηκε και από το γεγονός ότι έγινα μουσικός και μέσα στον χώρο μας υπάρχει μια μεγαλύτερη κανονικότητα ως προς αυτά τα ζητήματα. Δεν ασχολούμαστε με το αν κάποιο άτομο είναι ΛΟΑΤΚΙ+ ή όχι. Ασχολούμαστε μόνο με το αν μας αγγίζουν τα τραγούδια του. Είναι δυνατόν να ακούς τον Μάνο Χατζηδάκι, αυτά τα αριστουργήματα που έχει κάνει, και να ασχολείσαι με τη σεξουαλικότητά του; Οπότε, αυτή η τριβή με την τέχνη, ας πούμε πως κάπως σε εκπαιδεύει και σε φέρνει από πολύ νωρίς σε επαφή με ανθρώπους που δεν έχουν τον ίδιο σεξουαλικό προσανατολισμό με σένα. Είναι δίπλα σου, παίζεις μουσική μαζί τους και έτσι καταλαβαίνεις πως είναι άνθρωποι σαν κι εσένα και πως δεν έχουν π.χ. ένα τρίτο μάτι στο μέτωπο.
Είναι όντως η τέχνη ένας πιο ασφαλής χώρος για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα;
Νομίζω πως «ναι». Εγώ, πάντως, έχω ορίσει το καμαρίνι μας ως ένα «safe space». Και το λέω συχνά αυτό στους συνεργάτες μου. Ότι «εδώ υπάρχει η ασφάλεια να είμαστε ο εαυτός μας και να συζητάμε τα πάντα». Και γενικότερα στο χώρο πιστεύω ότι υπάρχει μια ασφάλεια. Τώρα αν αυτή είναι αρκετή για να κάνει ένα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο να μιλήσει ανοιχτά αυτό δεν το ξέρω. Θέλω να πιστεύω πως «ναι».
Υπήρξε κάποια στιγμή στη ζωή σας που καθόρισε την απόφασή σας να ασχοληθείτε με τον χώρο της τέχνης;
Δεν θα έλεγα πως έγινε κάτι κεντρικό, κάτι κοσμογονικό. Νομίζω ότι είναι κάτι που έγινε λόγω της αποδοχής. Όταν ξεκίνησα να ασχολούμαι, εγώ σπούδαζα μαθηματικά στο Ηράκλειο. Εκεί κάναμε τους Χαΐνηδες, ένα γκρουπ, το οποίο ήταν σαν κολεκτίβα. Μόνο που δεν μέναμε στα ίδια σπίτια. Παίζαμε παρέα, ζούσαμε παρέα, τρώγαμε, τσακωνόμασταν, γελάγαμε, συνδιαμορφώναμε τα πράγματα. Όταν, λοιπόν, σιγά σιγά αυτό άρχισε να έχει μια στοιχειώδη αποδοχή, είπα: «κάτσε πιθανόν να είμαι καλός». Και τρώγοντας ήρθε και η όρεξη. Άρχισα να γράφω τα δικά μου τραγούδια και να καταλαβαίνω πως αυτά δεν αφορούσαν μόνο εμένα και τους φίλους μου, αλλά και ένα κομμάτι του κόσμου.
Οπότε, κάπως έτσι πήρατε και την απόφαση.
Ναι… και σίγουρα δεν ήταν την πρώτη δεκαετία της καριέρας μου. Δηλαδή από το ’91, 92 (ήμουν 22 ετών) μέχρι το 2000, αν και είχα κάνει δύο δικούς μου δίσκους και έναν με τους Χαΐνηδες, υπήρχε ακόμη αυτή η αναζήτηση. Μόνο όταν άρχισαν να παίζουν τα τραγούδια μου στο ραδιόφωνο και να γίνονται δημοφιλή, κατάλαβα πως με αυτό θέλω να ασχοληθώ. Επίσης, τότε ήταν που άρχισε να γίνεται και βιώσιμο, να βγάζω δηλαδή χρήματα και να ζω απ’ αυτό. Ωστόσο, ήμουν ανέκαθεν φιλότεχνος. Μου αρέσουν πολύ οι ιστορίες. Γι΄αυτό διαβάζω και πολλά βιβλία, μου αρέσει να βλέπω ταινίες και μου αρέσει να ακούω τραγούδια. Γι΄αυτό και πριν γράψω και αγαπήσω τα δικά μου τραγούδια, αγαπούσα τα τραγούδια των άλλων.
Αν σας ζητούσα να βάλετε τέσσερις πινέζες σε στιγμές της καλλιτεχνικής σας πορείας, τις οποίες αναγνωρίζετε ως τις πιο σημαντικές, πού θα τις βάζατε;
Θα τις έβαζα σε πρόσωπα με τα οποία έχω συνεργαστεί. Την πρώτη θα την έβαζα στον Θάνο Μικρούτσικο. Γιατί αν υπάρχει κάτι που πραγματικά με άλλαξε, ήταν η γνωριμία μου μαζί του. Όταν γνώρισα τον Θάνο και συνεργαστήκαμε, εγώ δούλευα ήδη 15 χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, μου ξαναέμαθε τη δουλειά από την αρχή. Ήταν ο πιο επιδραστικός συνάδελφος πάνω μου. Οπότε η μία πινέζα είναι αυτή. Η άλλη είναι οι Χαΐνηδες. Το ξεκίνημά μου. Εκεί που είχαμε άγνοια κινδύνου, χωρίς κανέναν υλικό στόχο. Θέλαμε μόνο να γράψουμε τα τραγούδια μας και να γίνουν διάσημα. Και νομίζω πως αυτό είναι κάτι που με καθόρισε και στη συνέχεια. Ποτέ μου δεν θέλησα να γίνω εγώ δημοφιλής. Πάντα ήθελα να γίνουν δημοφιλή τα τραγούδια μου. Μάλλον και γι΄αυτό άργησε αρκετά να έρθει η αναγνωρισιμότητα, του να μπορεί κάποιος να συνδέσει το τραγούδι μου με το πρόσωπό μου. Την τρίτη πινέζα θα την έβαζα σε μια ομάδα συναδέλφων μου. Στον Θηβαίο, τον Μαχαιρίτσα, τον Μάλαμα… παιδιά με τα οποία, κατά καιρούς, κάναμε παρέα και που υπήρχε μεταξύ μας μια ώσμωση. Άκουγα τι έγραφαν και ήθελα να γράψω και εγώ. Όχι κάτι παρόμοιο. Περισσότερο λειτουργούσε σαν μια δημιουργική εξωλεκτική παρότρυνση. Όπως και με άλλους (Ιωαννίδης, Περίδης, κλπ). Μια ομάδα τραγουδοποιών που με παρακινούσε να γίνω καλύτερος. Και στην τελευταία, ας το πούμε έτσι, εκδοχή της καλλιτεχνικής μου ζωής θα έβαζα και στον Γιάννη Κότσιρα που είναι πλέον ο πιο κοντινός μου συνεργάτης.
Είναι πολλές οι σημαντικές συνεργασίες σας!
Ναι. Με τον Λεοντή, τον Μαρκόπουλο, τον Ξαρχάκο και φυσικά με τον Γιώργο Νταλάρα και τον Βασίλη Πακακωνσταντίνου, -τους θείους μου – με τους οποίος μεγάλωσα έχοντας αφίσες τους στο δωμάτιό μου και μεγαλώνοντας έπαιξα μαζί τους και γίναμε φίλοι. Όλα αυτά τα πρόσωπα είναι σημαντικά για μένα σε καλλιτεχνικό επίπεδο. Σε προσωπικό θα έβαζα σίγουρα πινέζες στις κόρες μου και στη γυναίκα μου.
Αλήθεια, η ταυτότητα του πατέρα και του συζύγου είναι κάτι που επηρεάζει την καλλιτεχνική έμπνευση, πορεία;
Ναι, αλλά όχι με άμεσο τρόπο. Οι κόρες μου για παράδειγμα με έχουν μαλακώσει πολύ. Θυμάμαι πριν ήμουν αρκετά επιθετικός, αρκετά απότομος, μέχρι και αγενής. Τα κορίτσια με επηρέασαν πολύ σ΄αυτό. Γιατί όταν κάνεις παιδιά μαθαίνεις να κάνεις και υπομονή. Και αυτό σε επηρεάζει και στα υπόλοιπα. Με τη γυναίκα μου το ίδιο. Σε επηρεάζει μέσα σου. Νιώθεις πιο ήσυχος και πιο ελεύθερος να γράψεις αυτά που θες.
Υπήρξαν και συνεργασίες που σας δυσκόλεψαν;
Ναι, φυσικά!
Και πώς τις διαχειριστήκατε;
Στην αρχή με ευγένεια και έκπληξη. Αν τώρα μιλάμε για κάτι πάρα πολύ ζόρικο, απλώς δεν ξανασυνεργάστηκα με το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Θεωρείτε σημαντικό για έναν καλλιτέχνη που έχει δημόσιο βήμα να τοποθετείται για πολιτικά/κοινωνικά ζητήματα;
Ό,τι νομίζει. Όταν εκφράζει την άποψή του, την ακούω με προσοχή. Όταν θέλει να μην την εκφράσει, το σέβομαι. Εγώ, πάντως, είμαι της άποψης ότι όταν με ρωτάνε θα απαντώ. Δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα σημαία και παντιέρα, ούτε με ενδιαφέρει να διαφημίζω τις απόψεις μου. Αλλά αν ερωτηθώ, σπάνια δεν θα απαντήσω. Πρέπει να είναι κάτι πολύ άβολο για να μην απαντήσω. Αλλά νομίζω ότι εκτιμώ γενικά τους καλλιτέχνες που παίρνουν θέση.
Στο μυαλό μου έρχεται η επίθεση που δέχθηκε η τρανς γυναίκα στην Καλλιθέα. Από πιτσιρικάδες. Ούτε, όμως, αυτό μου προκαλεί εντύπωση. Αρκεί να θυμηθούμε πόσους πιτσιρικάδες είχε η Χρυσή Αυγή. Και τότε λέγαμε: «μα είναι δυνατόν, τόσο νέα παιδιά;». Ας ανοίξουν όμως και κανένα βιβλίο για να δουν τι είναι ο φασισμός, τι είναι ο ναζισμός.
Προσωπικά, αναγνωρίζω και μια τέτοια ευθύνη στους καλλιτέχνες…
Συμφωνώ μαζί σου. Απ’ την άλλη μεριά θέλω να είμαι και επιεικής με τους καλλιτέχνες, γιατί ο βασικός τους ρόλος είναι να μιλούν μέσα από την τέχνη τους. Και νομίζω ότι ακόμα και αν δεν μιλήσει κάποιος, βλέποντας το παραγόμενό του αποτέλεσμα, το καταλαβαίνεις. Φυσικά είναι ανακουφιστικό όταν μιλάει κιόλας, αλλά δεν ξέρω αν είναι απαραίτητο.
Ο Μίλτος Πασχαλίδης πώς βλέπει τα πράγματα σε σχέση με τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα στην Ελλάδα;
Νομίζω ότι τα πρόσωπα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας είναι ολοένα και πιο ορατά. Και αυτό είναι ωραίο και παρήγορο. Επίσης, όλα τα δικαιώματα κατακτούνται με αίμα. Δυστυχώς, αλλά αυτό συμβαίνει με όλα. Είτε με τα δικαιώματα της εργατικής τάξης είτε με δικαιώματα της κοινότητας, πάντα υπάρχουν αυτοί που έχουν χύσει το αίμα τους. Για παράδειγμα, σκεφτόμουν τις προάλλες τον Γρηγόρη Βαλλιανάτο και συγκεκριμένα το τι πρέπει να έχει τραβήξει όλα αυτά τα χρόνια. Γιατί τον θυμάμαι από παλιά να βγαίνει σε συνεντεύξεις και εκπομπές και να λέει τα αυτονόητα. Καταλαβαίνω, λοιπόν, ότι αυτή η γενιά αλλά και η επόμενη πρέπει να έχουν περάσει πολλές δυσκολίες για να μπορούν σήμερα τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα να είναι πιο ορατά. Παράλληλα, δεν μπορώ να μη σχολιάσω και την έξαρση φοβίας και βίας που βιώνουμε. Μια βία που οφείλεται στην υπερσυντήρηση, η οποία αντιδρά σε όλα αυτή την ορατότητα. Τώρα που το συζητάμε, στο μυαλό μου έρχεται η επίθεση που δέχθηκε η τρανς γυναίκα στην Καλλιθέα. Από πιτσιρικάδες. Ούτε, όμως, αυτό μου προκαλεί εντύπωση. Αρκεί να θυμηθούμε πόσους πιτσιρικάδες είχε η Χρυσή Αυγή. Και τότε λέγαμε: «μα είναι δυνατόν, τόσο νέα παιδιά;». Ας ανοίξουν όμως και κανένα βιβλίο για να δουν τι είναι ο φασισμός, τι είναι ο ναζισμός. Να δουν και πως ο Χίτλερ, ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε ήταν να κυνηγήσει τα ομοφυλόφιλα και τα ανάπηρα άτομα. Πριν ακόμη κυνηγήσει τους Εβραίους.
Πώς, όμως, αναχαιτίζεις αυτή τη βία;
Καταρχάς, να πούμε πως το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Χρειάζεται, ωστόσο, παιδεία και εκπαίδευση για να αναχαιτιστεί αυτή η βία. Με το να πούμε εμείς στα παιδιά μας και στη νέα γενιά το τι σημαίνει αυτό το πράγμα. Επίσης, όλοι αυτοί που κόπτονται για την «παραδοσιακή οικογένεια» πρέπει να καταλάβουν ότι τίποτα δεν έχουν να χάσουν από το να έχουν όλοι οι άνθρωποι τα ίδια δικαιώματα. Δηλαδή είναι φοβερό αυτό το πράγμα. Θυμάμαι τον Καπουτζίδη να ρωτά σε μια εκπομπή, πριν ψηφιστεί το νομοσχέδιο για τον γάμο, ότι «γιατί εγώ είμαι πολίτης δεύτερης κατηγορίας; γιατί εγώ δεν έχω το ίδιο δικαίωμα που έχει ένας άλλος;». Τόσο απλό είναι, δεν χρειάζεται τόσο πολύ βαθιές αναλύσεις. Όλοι πρέπει να έχουμε ίδια δικαιώματα.
Δεν μπορώ να μη αναφερθώ και στη δήλωση που είχατε σχετικά με τη στάση του ΚΚΕ σε σχέση με την ισότητα στον γάμο.
Με στεναχώρησε πολύ αυτό το πράγμα. Δεν παύω να ψηφίζω ΚΚΕ, αλλά με στεναχώρησε.
Γιατί, κατά τη γνώμη σας, υπάρχει αυτή η στάση σε σχέση με τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα;
Δεν ξέρω, έχω ρωτήσει ανθρώπους και δεν έχω πάρει και μια πολύ καθαρή απάντηση να σου πω την αλήθεια. Δεν θέλω να το επαναφέρουμε συνέχεια. Πιστεύω και το λέω για τελευταία φορά ότι η αριστερά πρέπει να είναι απολύτως συνδεμένη με τον ουμανισμό.
Ο στόχος δεν είναι να επαναλάβουμε κάτι που έγινε, απλώς όλα αυτά έχουν τη αξία τους, κυρίως σε μια περίοδο που επαναδιαπραγματευόμαστε το τι σημαίνει αριστερά, αλλά και το πόσο συνδεδεμένη είναι με κινήματα όπως είναι το ΛΟΑΤΚΙ+.
Σωστά. Πρέπει να γίνονται αυτές οι συζητήσεις. Πρέπει να αντιδράμε και να θυμίζουμε ότι όσο πιο κοντά στεκόμαστε σε πρόσωπα που τα δικαιώματα τους θίγονται, τόσο πιο καλό είναι για όλους τους. Είναι απλό.
Οι ματαιώσεις που βιώνει κανείς τα πρώτα χρόνια είναι ασύγκριτα περισσότερες από τις επιβεβαιώσεις.
Νομίζω ότι είστε από τους λίγους άνδρες που ανήκουν σε αυτόν τον (καλλιτεχνικό) χώρο, που μιλούν ανοιχτά για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα.
Προσωπικά, στον χώρο που κινούμαι δεν έχω δει ομοφοβικές, όχι συμπεριφορές, ούτε καν απόψεις.
Υπάρχουν τραγούδια σας, τα οποία αναγνωρίζετε ως αγαπημένα;
Όταν κάνεις αυτή τη δουλειά, παθαίνεις το εξής: υπεραγαπάς τα τραγούδια σου που δεν γίνονται γνωστά. Σαν παιδιά σου που δεν τα παίζουν. Έχεις μια μεγάλη ταύτιση και επιμένεις σε αυτά. Ωστόσο, όσο μεγαλώνω, διαπιστώνω ότι ταυτίζομαι περισσότερο με τα δημοφιλή μου τραγούδια. Γιατί αυτά μου έχουν επιστρέψει τόση αγάπη από τον κόσμο που δεν μπορώ να την παραγνωρίσω. Και ενώ θα πίστευε κανείς ότι θα έχω βαρεθεί τις «Κακές Συνήθειες» ή το «Καπηλειό», μετά από τόσες φορές που τα έχω τραγουδήσει, συμβαίνει το αντίθετο. Κάθε φορά που τα λέω νιώθω όλο και πιο ωραία.
Πώς ένας καλλιτέχνης που δεν κάνει πολλές συνεντεύξεις – ή γενικά αυτό που λέμε promo tour- καταφέρνει να παραμένει διαχρονικός αλλά και εμπορικά επιτυχημένος, όπως εσείς;
Με υπομονή. Εάν μπεις σε αυτή την εργασία, βλέποντας καταξιωμένους ανθρώπους είτε στη μεριά του τραγουδιού που αγαπάς, είτε σε άλλες εκδοχές και πιστεύεις ότι αυτό θα γίνει με σένα τον επόμενο χρόνο, σίγουρα θα απογοητευτείς. Εάν, όμως, αισθάνεσαι ότι αυτό που κάνεις είναι αυτό που βγαίνει από μέσα σου, το κάνεις με όσο μεγαλύτερη αλήθεια γίνεται και με επιμονή και έχεις τη διάθεση και τα κότσια να περιμένεις τότε μπορεί και καταφέρεις. Γιατί δεν είναι εύκολη η αυτή η εργασία… Δηλαδή, οι ματαιώσεις που βιώνει κανείς τα πρώτα χρόνια είναι ασύγκριτα περισσότερες από τις επιβεβαιώσεις.
Υπήρχε κάποια ματαίωση η οποία σας έκανε να θέλετε να τα παρατήσετε;
Να τα παρατήσω όχι. Την πρώτη, ωστόσο, δεκαετία υπήρχε πολύ αυτό το άγχος του «αν θα έρθει ο κόσμος». Τώρα πια δεν το έχω. Ξέρω ότι θα έρθουν και είμαι πολύ χαρούμενος γι΄αυτό. Αλλά την πρώτη δεκαετία παίζαμε σε χώρους που χωρούσαν 200 άτομα και ερχόντουσαν μόνο 30. Αυτό, εκείνη τη στιγμή θέλει μεγάλα άντερα για να το αντιμετωπίσεις και να μην πεις ότι είμαι αποτυχημένος. Χρειάζεται πολλή υπομονή και πολύ αντίβαρο εσωτερικό μέχρι να έρθει η επιβράβευση. Νομίζω αυτό είναι. Η υπομονή και η επιμονή. Η επιμονή του να μην αλλάξεις μόνο και μόνο για να πετύχεις ένα πιο εμπορικό αποτέλεσμα. Πχ. εγώ δεν θα πάω να παίξω «pop». Τους εκτιμώ πάρα πολύ αυτούς που παίζουν pop, αλλά δεν είμαι εγώ. Δεν θα πάω, όμως, να γίνω σαν τον τάδε ή σαν την τάδε για να έρθει ο κόσμος. Θα είμαι αυτός που είμαι. Και αν τελικά αυτό αξίζει τον κόπο θα επιβραβευτεί. Αυτό το λέμε τώρα σε μία πρόταση, αλλά μπορεί να πάρει μια δεκαετία.
Όταν συμβαίνουν πράγματα που δίνουν χαρά στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα παίρνω και εγώ χαρά!
Υπάρχουν σχέδια η όνειρα κάτι που δεν έχει εκπληρωθεί;
Εγώ αυτό που είχα ως όνειρο όταν ξεκίνησα, είναι να υπάρχει ένα minimum κοινό που να το αφορά αυτό που κάνω καλλιτεχνικά, ώστε να μην έχω hobby τη μουσική. Να είναι δηλαδή το επάγγελμά μου, η εργασία μου Αυτό λοιπόν, τα τελευταία 15 χρόνια το έχω ξεπεράσει. Έχω παίξει σε όλους τους χώρους που ονειρεύτηκα. Έχουν ακουστεί τα τραγούδια μου στο Ηρώδειο. Έχουν ακουστεί σε όλους τους χώρους που παίζουμε στην Ελλάδα. Έχω παίξει στο εξωτερικό και έχω συνεργαστεί με όλους τους ανθρώπους που ήθελα. Οπότε, τώρα το όνειρό μου είναι να γράψω ακόμα πιο ωραία τραγούδια. Αυτό και να είναι καλά τα κορίτσια μου.
Να κάνουμε και ένα σχόλιο για τις καλοκαιρινές σας εμφανίσεις;
Θα κάνουμε μια περιοδεία με 30 συναυλίες. Ξεκίνησα να παίξω μια συναυλία στο Θέατρο Βράχων. Τελικά θα κάνουμε τρεις (12, 13 & 14/06), γιατί οι δύο πρώτες έγιναν γρήγορα sold out. Μετά θα κάνουμε μια περιοδεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Στις περισσότερες συναυλίες θα έχουμε μαζί την Παυλίνα Βουλγαράκη που θεωρώ μια εξαιρετική νεαρή συνάδελφο και θα παίξουμε τα τραγούδια μας και ελπίζω να πάρουμε και να δώσουμε πολλή χαρά. Και να με φωνάξετε και σε κάποιο Pride, να έρθω να πω ένα τραγούδι. Όταν συμβαίνουν πράγματα που δίνουν χαρά στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα παίρνω και εγώ χαρά.
Αν σας ζητούσε να αφιερώσετε ένα από τα τραγούδια σας στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, ποιο θα ήταν;
Το «Κακές συνήθειες».
(σημείωση: Ο Μίλτος Πασχαλίδης απάντησε στην ερώτηση παίρνοντας την κιθάρα του και τραγουδώντας -με πολλή συγκίνηση- αυτό το κόμματι)
Πώς θέλετε να κλείσουμε αυτήν την κουβέντα
Με ένα «εις το επανιδείν».
