Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου, «Η τελευταία ευχή», το οποίο πραγματεύεται τη σχέση μεταξύ δύο ανδρών, μιλάμε με τη συγγραφέα Δανάη Ιμπραχήμ για τη ΛΟΑΤΚΙ+ εκπροσώπηση στον κόσμο της λογοτεχνίας, την ισλαμοφοβία και για το πώς είναι να ζεις με διπλή καταγωγή.
Πες μας λίγα λόγια για σένα.
Είμαι η Δανάη και είμαι nerd. Νομίζω ότι αυτή η πρόταση με περιγράφει απόλυτα. Αγαπώ να χάνομαι σε φανταστικούς κόσμους, είτε ως θαυμάστρια, είτε δημιουργώντας τους. Είτε θα με βρείτε με ένα βιβλίο στο χέρι, είτε μπροστά από μια οθόνη να βλέπω σειρές και ταινίες. Επομένως, δεν είναι δύσκολο να με εντοπίσει κανείς, αλλά ίσως είναι δύσκολο να με προσεγγίσει.
Πότε και πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με τη συγγραφή;
Κάποια στιγμή, στο δημοτικό, ένας δάσκαλός μας συνήθιζε να μας δίνει κάποιο θέμα, ένα prompt, κι εμείς έπρεπε να σκαρφιστούμε μια ιστορία. Κάπως έτσι αγάπησα τη συγγραφή και ίσως λίγο παραπάνω το δράμα στις ιστορίες. Από μικρές ιστορίες τόλμησα να φανταστώ μεγαλύτερες, μέχρι που άρχισαν να δημιουργούνται μυθιστορήματα. Έτσι, έμαθα να… ζω! Δεν μπορώ πλέον να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς τη συγγραφή, που ήρθε με έναν ίσως και όχι και τόσο φαντασμαγορικό τρόπο.
Το γεγονός ότι έχεις ελληνική και αραβική καταγωγή έχει επηρεάσει τον τρόπο γραφής σου; Κι αν ναι, πώς;
Το να είσαι παιδί διπλής καταγωγής και ειδικά όταν δεν «ζεις» τη μία όπως την άλλη σε επηρεάζει σε όλη σου τη ζωή. Κάθε φορά που συστήνομαι σε κάποιον και μαθαίνει για την άλλη μου πλευρά, αρχίζει μια σειρά ερωτήσεων που ώρες ώρες αναρωτιέμαι αν υπάρχει συγκεκριμένο database στο οποίο έχουν όλοι πρόσβαση εκτός των παιδιών με δυο καταγωγές. Πρέπει ξαφνικά να σταματήσω να είμαι η Δανάη και να γίνω η τέλεια φαντασίωση κάποιου άλλου, έχοντας όλα τα χαρακτηριστικά από δυο κόσμους που για εκείνον είναι τέλεια. Και κάθε φορά που δεν θα έχω αυτό που φαντάζεται βλέπω μια απογοήτευση που με πληγώνει βαθιά και δεν θα έπρεπε. Όταν λοιπόν βιώνεις μια κρίση ταυτότητας από τα πρώτα χρόνια της ζωής σου, είναι επόμενο να σε ακολουθεί τη στιγμή που είσαι πιο ευάλωτος και ειλικρινής από ποτέ. Η διπλή μου καταγωγή υπάρχει σε οτιδήποτε γράφω, ακόμα και με έμμεσο τρόπο. Όχι απαραίτητα με αναφορές σε αραβικά στοιχεία, αλλά με δίπολα σε προσωπικότητες που ποτέ δεν είναι το τέλειο για τρίτους.
Θεωρείς ότι υπάρχουν ισλαμοφοβικά στερεότυπα στον χώρο της λογοτεχνίας;
Δεν το θεωρώ, αλλά το ξέρω. Το έχω βιώσει με επιθέσεις σε μένα, χωρίς καν να είμαι μουσουλμάνα. Ένα επίθετο και ένας τίτλος βιβλίου αρκεί για να ανοίξει ο ασκός του Αιόλου. Το έχω δει επίσης σε βιβλία, αλλά και σε διάφορες μορφές τέχνης. Βρείτε μου μια αμερικανική ταινία δράσης όπου ο κακός δεν είναι μουσουλμάνος Άραβας. Newsflash, η χώρα με τους περισσότερους μουσουλμάνους δεν είναι καν αραβική. Αλλά η βάση κάθε αρνητικής συμπεριφοράς είναι η ημιμάθεια. Υπάρχουν κακοί μουσουλμάνοι; Φυσικά. Η ανθρώπινη φύση δεν επηρεάζεται από θρησκείες. Απλώς είναι όπλο στη φαρέτρα κάθε φανατισμένου.
Είναι τα βιβλία σου ένας τρόπος να διαχειριστείς και να αποδομήσεις αυτά τα στερεότυπα;
Είναι ο μόνος μου τρόπος να επικοινωνήσω με τον κόσμο. Το αν τα αποδομώ είναι κάτι που θα το κρίνει το κοινό. Εγώ μέσω μιας ιστορίας γράφω την αλήθεια μου, καταθέτω τις σκέψεις και τα συναισθήματά μου. Από εκεί κι έπειτα είναι στην ευχέρεια των αναγνωστών να το επιβεβαιώσουν ή όχι.
Τα βιβλία σου περιλαμβάνουν και κουήρ χαρακτήρες / πρωταγωνιστές. Πιστεύεις ότι υπάρχει βελτίωση της ΛΟΑΤΚΙ+ εκπροσώπησης στο είδος fantasy;
Πιστεύω ότι γενικά υπάρχει βελτίωση στην εκπροσώπηση, σε όλα τα είδη και φυσικά στη φαντασία. Ολοένα και περισσότεροι queer συγγραφείς κερδίζουν αναγνωρισιμότητα και μαζί τους οι χαρακτήρες τους. Θεωρώ επίσης άκρως σημαντικό να γίνουν όλο και πιο δημοφιλείς sapphic ιστορίες, στον βαθμό που γίνονται των αγοριών. Το Heated Rivalry και το Red, White and Royal Blue έχουν σπάσει ταμεία, αλλά πρέπει να δείξουμε επιτέλους περισσότερη αγάπη στα κορίτσια που αγαπούν κορίτσια.
Πώς συνδυάζεις τη μυθολογία και τη φαντασία με μηνύματα υπέρ της ισότητας, της ελευθερίας και της αγάπης;
Όπως προείπα, απλώς γράφω την αλήθεια μου. Ο συνδυασμός της φαντασίας με την πραγματικότητά μου δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολος. Οι λάτρεις του είδους ζούμε ανάμεσα σε αυτά τα πλάσματα που συναντάτε στις σελίδες μας. Η φαντασία ήταν ανέκαθεν ένα είδος που χρησιμοποιήθηκε για πολιτικούς και κοινωνικούς σχολιασμούς. Είναι η τέλεια ευκαιρία για μια αλληγορία που στο τέλος θα σου διδάξει κάτι. Όλοι μεγαλώσαμε με τους μύθους του Αισώπου. Μικρές ιστορίες στο πλαίσιο της φαντασίας που όμως ολοκληρώνονταν με ένα πολύτιμο μάθημα ζωής. Επομένως, η ιστορία του είδους και η αγάπη μου γι’ αυτό κάνει πάρα πολύ εύκολο το αποτέλεσμα.
Παρατηρούμε ότι τα κουήρ άτομα αγαπούν πολύ το fantasy ως είδος, ακριβώς επειδή είναι και ένας τρόπος να δημιουργήσουν τους δικούς τους πιο ελεύθερους και συμπεριληπτικούς κόσμους; Μπορείς να ταυτιστείς με αυτό;
Προσωπικά, αρκετά. Μπορώ σε αυτούς τους κόσμους να με δω, όχι μόνο ως queer, αλλά ως ένα άτομο που απλώς θέλει να υπάρχει. Μια προσωπικότητα που μπορεί σε κάποιους να μην είναι ευχάριστη, για πολλούς λόγους, αλλά σε έναν κόσμο που τα τζίνι συνυπάρχουν με αγγέλους, σίγουρα θα μπορούσα κι εγώ να βρω λίγη αποδοχή σωστά; Εντάξει, ας μην είμαι άδικη. Αρκετοί σε αυτόν τον κόσμο με αποδέχονται και με αγαπούν. Αλλά αν στο τέλος της ημέρας μεταμορφώνονταν σε δράκους ή είχαν φτερά, δεν θα έκανε τη ζωή ακόμα πιο συναρπαστική;
Θα ήθελες να κλείσουμε αυτή τη συζήτηση με ένα απόσπασμα από κάποιο βιβλίο σου;
Θα χρησιμοποιήσω ένα από την Κυρά του φεγγαριού, ένα βιβλίο γεμάτο οργή, αλλά με τις πιο μεγάλες αλήθειες μου.
«Η ευτυχία δεν ήταν ακατόρθωτο να αποκτηθεί, αλλά σίγουρα ήταν δύσκολο και απαιτούσε χρόνο, ακριβώς όπως η ελευθερία».
