Ένας 64χρονος άνδρας στο Όσλο που ζει με τον HIV βρίσκεται σε ύφεση για πέντε χρόνια μετά από μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων από τον αδελφό του, ο οποίος έφερε μια σπάνια γενετική μετάλλαξη που σχετίζεται με αντίσταση σε πολλούς τύπους του ιού.
Ωστόσο, οι γιατροί που συμμετείχαν στην περίπτωση υπογραμμίζουν ότι δεν πρόκειται για μια ρεαλιστική ή ευρέως εφαρμόσιμη οδό προς ίαση.
Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε αρχικά για τη θεραπεία καρκίνου του μυελού των οστών. Ο άνδρας είχε διαγνωστεί με HIV το 2006, σε ηλικία 44 ετών, και σταμάτησε την αντιρετροϊκή αγωγή 24 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.
Οι ερευνητές δημοσίευσαν την περίπτωση στο περιοδικό Nature Microbiology. Δύο χρόνια μετά τη διαδικασία, δείγματα ιστών από αίμα και έντερο δεν έδειξαν ίχνη DNA του HIV στα κύτταρα του ξενιστή. Ανάλυση περισσότερων από 65 εκατομμυρίων κυττάρων του ανοσοποιητικού δεν εντόπισε ενεργό ιό, ούτε ανιχνεύθηκαν HIV-ειδικές ανοσολογικές αποκρίσεις Τ-λεμφοκυττάρων.
Οι συγγραφείς της μελέτης σημείωσαν ότι «δεν ανιχνεύθηκε ικανός προς αναπαραγωγή ιός ούτε HIV-ειδικές αποκρίσεις Τ κυττάρων» και ότι τα δεδομένα τους υποστηρίζουν την υπόθεση πως η απουσία τέτοιων αποκρίσεων συνδέεται με διατηρούμενη ύφεση του HIV.
Ο αδελφός του ασθενούς έφερε τη μετάλλαξη CCR5Δ32/Δ32, ενώ τα κύτταρα του δότη αντικατέστησαν σταδιακά τα κύτταρα του ανοσοποιητικού στο αίμα, τον μυελό των οστών και τους ιστούς του εντέρου.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά απίθανο να επαναληφθεί ευρέως. Όπως ανέφερε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Anders Eivind Myhre, η πιθανότητα εύρεσης συμβατού αδελφού δότη είναι περίπου 25%, ενώ η συγκεκριμένη μετάλλαξη εμφανίζεται περίπου στο 1% του πληθυσμού της Βόρειας Ευρώπης.
Τι σημαίνει για την αντιμετώπιση του HIV
Η μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων είναι μια υψηλού κινδύνου ιατρική διαδικασία και εφαρμόζεται κυρίως για απειλητικούς για τη ζωή καρκίνους και σοβαρές αιματολογικές παθήσεις.
Η CCR5 πρωτεΐνη αποτελεί βασικό συνυποδοχέα που χρησιμοποιούν πολλοί τύποι HIV για να εισέλθουν στα κύτταρα του ανοσοποιητικού, γι’ αυτό και αποτελεί εδώ και χρόνια στόχο ερευνητικών προσπαθειών για θεραπεία.
Οι κλινικοί γιατροί διαχωρίζουν την «αποστειρωτική ίαση» (πλήρης εξάλειψη του ιού) από τη μακροχρόνια ύφεση χωρίς θεραπεία. Για την πλειονότητα των ατόμων που ζουν με HIV, η αντιρετροϊκή αγωγή (ART) επιτρέπει μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο και φυσιολογικό προσδόκιμο ζωής. Η αρχή U=U (Undetectable = Untransmittable) είναι ευρέως αποδεκτή: τα άτομα με σταθερά μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο δεν μεταδίδουν τον HIV.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης Marius Trøseid δήλωσε ότι ο ασθενής «νιώθει ότι κέρδισε το λαχείο δύο φορές… θεραπεύτηκε από τον καρκίνο του μυελού των οστών, που θα μπορούσε να είναι θανατηφόρος, και τώρα έχει πιθανότατα ιαθεί και από τον HIV».
