Σοβαρές παραβάσεις της νομοθεσίας και ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στη βιομηχανία κρέατος δείχνει η πρώτη μεγάλη έρευνα της REthink ANIMALS, μιας νέας ελληνικής οργάνωσης για τα ζώα. Συγκεκριμένα, η έρευνα αφορά στις συνθήκες στις οποίες εκτρέφονται τα γουρούνια στην Ελλάδα.
Η έρευνα #THISISGYROS πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την UNLOCKED και βασίζεται σε πρωτογενές υλικό από 27 χοιροτροφικές μονάδες στη Δυτική Ελλάδα, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και την Κεντρική Μακεδονία.
Περισσότερες από τρεις ώρες βίντεο και πάνω από 100 φωτογραφίες, που συλλέχθηκαν από τον Μάρτιο έως τον Μάιο του 2026, καταγράφουν σοβαρά ζητήματα που αφορούν την ευζωία των ζώων, την υγιεινή, τη διαχείριση νεκρών ζώων και αποβλήτων και τις συνθήκες που επικρατούν στις μονάδες.
Στην Ελλάδα εκτρέφονται κάθε δεδομένη στιγμή πάνω από 720.000 γουρούνια σε περισσότερες από 3.370 φάρμες. Παράλληλα, κάθε χρόνο σφάζονται πάνω από 1,06εκατομμύρια ζώα για την παραγωγή χοιρινού κρέατος, το οποίο αποτελεί βασική εγχώρια πηγή κόκκινου κρέατος. Παρά τη μείωση του αριθμού των μονάδων τα τελευταία χρόνια, ο συνολικός αριθμός των ζώων αυξάνεται, γεγονός που δείχνει τη μετάβαση σε λιγότερες αλλά μεγαλύτερες εντατικές μονάδες παραγωγής.
Στο υλικό από το εσωτερικό των μονάδων καταγράφηκαν ζώα με σοβαρά προβλήματα υγείας και τραυματισμούς. Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται δερματικές αλλοιώσεις, ανοιχτές πληγές και έλκη πίεσης σε χοιρομητέρες, ορισμένα συμβατά με τραυματισμούς από επαφή με το δάπεδο ή τον εξοπλισμό.
Σε νεαρά ζώα καταγράφηκαν πρόπτωση ορθού, αποστήματα και ομφαλοκήλες, καθώς και αλλοιώσεις με πιθανή προσβολή των ματιών. Ορισμένα ζώα με εμφανή προβλήματα υγείας παρέμεναν σε ομαδικούς χώρους, ενώ χώροι που φαίνεται να χρησιμοποιούνταν για νοσηλεία ή απομόνωση παρουσίαζαν έντονη ρύπανση και έλλειψη κατάλληλης, στεγνής και άνετης επιφάνειας ανάπαυσης.
Εγκαταστάσεις
Οι συνθήκες εντός των εγκαταστάσεων χαρακτηρίζονται από εκτεταμένη βρωμιά, συσσώρευση κοπριάς και περιορισμένη συντήρηση. Σε κάποιες περιπτώσεις καταγράφηκε έντονη παρουσία εντόμων, όπως κατσαρίδες και μύγες, καθώς και τρωκτικών, ιδιαίτερα σε χώρους με νεαρά ζώα. Τα ζώα εμφανίζονται καλυμμένα με ακαθαρσίες, ενώ οι υποδομές παρουσιάζουν φθορές και ανεπαρκή αποστράγγιση, γεγονός που εγείρει προβληματισμούς αναφορικά με την υγιεινή των μονάδων εκτροφής.
Στην πλειοψηφία των μονάδων που ερευνήθηκαν εντοπίστηκαν λάκκοι με νεκρά γουρούνια σε διαφορετικά στάδια αποσύνθεσης, συχνά τοποθετημένοι πίσω από τις εγκαταστάσεις και χωρίς επαρκή κάλυψη. Τα σώματα παραμένουν εκτεθειμένα στον αέρα και στο έδαφος, συχνά κοντά σε υδάτινες πηγές. Σε αρκετές περιπτώσεις βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές και φυσικά οικοσυστήματα. Η πρακτική αυτή αντιβαίνει στις απαιτήσεις για την ασφαλή συλλογή και νόμιμη διαχείριση των ζωικών υποπροϊόντων. Παράλληλα, παραμένει προς διερεύνηση αν οι θάνατοι των ζώων αυτών έχουν καταγραφεί και αν έχουν εξεταστεί τα αίτιά τους. Η έκθεση των νεκρών ζώων δημιουργεί κίνδυνο διασποράς ασθενειών.
«Οι εικόνες που βλέπουμε στις συσκευασίες και στις διαφημίσεις δεν μας δείχνουν ολόκληρη την πραγματικότητα. Η REthink ANIMALS εργάζεται για να καταγράψει και να τεκμηριώσει τις πραγματικές συνθήκες στις οποίες ζουν τα ζώα που εκτρέφονται στην Ελλάδα.Μέσα από έρευνες πεδίου, οπτικοακουστική τεκμηρίωση, ανάλυση δημόσιων δεδομένων, επιστημονική έρευνα και συνεργασία με ειδικούς, φέρνουμε στο φως όσα διαφορετικά θα έμεναν αθέατα. Δεν αποκαλύπτουμε απλώς τι συμβαίνει. Χρησιμοποιούμε τα στοιχεία για να απαιτήσουμε αλλαγή», τονίζει από την πλευρά της η ομάδα.
Η REthink ANIMALS ζητά συγκεκριμένα από τις αρμόδιες αρχές και την Πολιτεία:
● Να διερευνήσουν τα καταγεγραμμένα περιστατικά, να λάβουν άμεσα μέτρα για τα ζώα που υποφέρουν και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα διαχείρισης νεκρών ζώων και αποβλήτων.
● Να δημοσιοποιήσουν τα αποτελέσματα των ελέγχων, τις ενέργειες που ακολουθούν και τα μέτρα για την αποτροπή επανάληψης των παραβάσεων.
● Να διασφαλίσουν διαφάνεια για τις ενισχύσεις που έχουν λάβει οι καταγεγραμμένες μονάδες και να ελέγξουν την τήρηση των όρων με τους οποίους χορηγήθηκαν.
● Να καταρτίσουν ένα εθνικό σχέδιο δράσης για τα φυτικά τρόφιμα, στα πρότυπα της Δανίας, με συγκεκριμένα και σταδιακά μέτρα για την ενίσχυση της φυτικής παραγωγής και κατανάλωσης, τη διεύρυνση των φυτικών επιλογών στη δημόσια εστίαση και τη στήριξη παραγωγών και επιχειρήσεων στη μετάβαση.
Παρακάτω το οπτικοακουστικό υλικό της έρευνας (Προσοχή: περιέχει σκληρές εικόνες):
