Αποκλεισμένες ράμπες, μπλοκαρισμένα πεζοδρόμια και απρόσιτες διαβάσεις συνθέτουν το τοπίο των απροσπέλαστων ελληνικών δρόμων, στους οποίους καθημερινά τίθενται ζητήματα προσβασιμότητας για χιλιάδες συμπολίτες μας. Ανάπηρα άτομα και άτομα περιορισμένης κινητικότητας, ηλικιωμένοι, γονείς με παιδικά καρότσια καλούνται να διεκδικήσουν – αυτό που θα έπρεπε να είναι το αναφαίρετο – δικαίωμά τους στην ασφαλή και αυτόνομη μετακίνηση.
Μέσα από την παρατήρηση της σκληρής αλλά παγιωμένης αυτής πραγματικότητας, γεννήθηκε η ανάγκη για δράση «Ήθελα να δημιουργήσω ένα απλό εργαλείο που θα βοηθά τους πολίτες να καταγράφουν αυτά τα περιστατικά και να κάνει το πρόβλημα ορατό μέσα από δεδομένα», δήλωσε ο δημιουργός του «Χωρίς Εμπόδια», Δημήτρης Μουστάκας.
Το εγχείρημα του παίρνει μορφή μέσα από τη δημιουργία της ψηφιακής πλατφόρμας των πολιτών «Χωρίς Εμπόδια», ένα νέο συμμετοχικό εργαλείο χαρτογράφησης, όπου καθένας μπορεί να αναφέρει σε πραγματικό χρόνο τα εμπόδια προσβασιμότητας που συναντά στους δρόμους της πόλης και όχι μόνο.
Ο δημιουργός του μοιράστηκε μαζί μας το όραμά του για μια πιο συμπεριληπτική πραγματικότητα στους ελληνικούς δρόμους, όπου η προσβασιμότητα θα είναι δεδομένη για όλους και πως το «Χωρίς Εμπόδια» έρχεται σε μια δυναμική προσπάθεια καταγραφής και ευαισθητοποίησης της κοινωνίας για ζητήματα προσβασιμότητας.
«Με ώθησε κυρίως αυτό που έβλεπα καθημερινά γύρω μου. Πεζοδρόμια, ράμπεςΑμεΑ και διαβάσεις κατειλημμένα από παρκαρισμένα οχήματα, με αποτέλεσμαπολλοί άνθρωποι να μην μπορούν να κινηθούν με ασφάλεια. Η ανάγκη έγινε ακόμη πιο ξεκάθαρη σε μια βόλτα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας με τον φίλο μου τον Πάνο, ο οποίος κινείται με αμαξίδιο. Τότε συνειδητοποίησα πιο έντονα ότι το παράνομο παρκάρισμα δεν είναι απλώς μια ενόχληση. Για πολλούς ανθρώπους στερεί στην πράξη την ασφαλή και αυτόνομημετακίνηση». Μια απλή – αλλά καθόλου αυτονόητη – παρατήρηση και μια προσωπική διαπίστωση, φαίνεται να ήταν αυτά που κινητοποίησαν την ανάγκη του για έμπρακτη, συνολική αλλαγή.
Όπως περιγράφει ο Δημήτρης Μουστάκας, βασικός στόχος της πλατφόρμας είναι να κάνει ορατό ένα πρόβλημα που σήμερα μένει σε μεγάλο βαθμό αποσπασματικό και ακατάγραφο. Αναφέρει χαρακτηριστικά το ζήτημα της έλλειψης οργανωμένης αντίδρασης, όταν ένας πολίτης διαπιστώνει ένα παράνομα παρκαρισμένο όχημα που μπλοκάρει μια ράμπα ΑμεΑ, ένα πεζοδρόμιο ή μια διάβαση και πως το «Χωρίς Εμπόδια» φιλοδοξεί να μας φέρει με τον τρόπο του, ένα βήμα πιο κοντά στην αντιμετώπιση του κοινωνικού ζητήματος της προσβασιμότητας. «Πολλές φορές ένας πολίτης θα αγανακτήσει, θα κάνει ένα σχόλιο ή θα ανεβάσει μια φωτογραφία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά το περιστατικό θα χαθεί χωρίς να γίνει μέρος μιας συνολικής εικόνας. Το «Χωρίς Εμπόδια» προσπαθεί να μετατρέψει αυτές τις μεμονωμένες εμπειρίες σε συγκεντρωτικά δεδομένα. Να δείξει που εμφανίζεται συχνότερα το πρόβλημα, ποια σημεία καταγράφονται επανειλημμένα και αν υπάρχει ανταπόκριση από τις αρμόδιες αρχές».
Σε ό,τι αφορά πιο πρακτικά ζητήματα, η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε η διαδικασία που ολοκληρώνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να είναι πολύ απλή και φιλική προς τον χρήστη, ο οποίος μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση μέσω του xorisempodia.gr ή κατεβάζοντας την ως εφαρμογή PWA στην αρχική του οθόνη. «Βρίσκει στον χάρτη το σημείο όπου ένα παρκαρισμένο όχημα εμποδίζει πεζοδρόμιο, ράμπα ΑμεΑ ή διάβαση και καταχωρεί την αναφορά. Έπειτα μπορεί, αν θέλει, να ετοιμάσει ένα έτοιμο SMS προς το 100. Το μήνυμα ανοίγει στη συσκευή του και ο ίδιος αποφασίζει αν θα το στείλει. Αργότερα μπορεί επίσης να δηλώσει αν υπήρξε ανταπόκριση από την Αστυνομία. Η αναφορά εμφανίζεται στον δημόσιο χάρτη και προστίθεται στα συγκεντρωτικά στοιχεία της πλατφόρμας. Δεν χρειάζεται να ανεβάσει φωτογραφία ούτε να δημιουργήσει υποχρεωτικά λογαριασμό», μας περιγράφει τα βήματα συμπλήρωσης μιας αναφοράς στην πλατφόρμα, ο δημιουργός της.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης, η πρωτοβουλία της ενσωμάτωσης του έτοιμου μηνύματος προς την Άμεση Δράση, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το πρόβλημα που φαίνεται να αντιμετωπίζουν πολλοί πολίτες όταν πρόκειται να απευθυνθούν στις αρχές για ένα τέτοιο περιστατικό. «Πολλοί πολίτες μπορεί να θέλουν να ενημερώσουν την Αστυνομίακαι να ζητήσουν έλεγχο, αλλά να μη γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να γράψουν ή νααποθαρρύνονται από τη διαδικασία» μας επιβεβαιώνει και ο Δημήτρης Μουστάκας. «Έτσι, η πλατφόρμα ετοιμάζει ένα σαφές μήνυμα με το σημείο και το είδος τουεμποδίου, ώστε ο χρήστης να μη χρειάζεται να συντάξει μόνος του το κείμενο. Τομήνυμα δεν αποστέλλεται αυτόματα. Ανοίγει στη συσκευή του και ο ίδιος αποφασίζειαν θα το στείλει προς την Άμεση Δράση».
Μέχρι σήμερα η πλατφόρμα, η οποία άνοιξε για το κοινό πριν από περίπου δύο εβδομάδες, συγκεντρώνει περίπου 400 αναφορές για ράμπες ΑμεΑ, διαβάσεις και πεζοδρόμια σε ολόκληρη τη χώρα, που εμποδίζονται από παράνομα παρκαρισμένα οχήματα. «Η πλατφόρμα άνοιξε για όλους μόλις πριν από περίπου μία εβδομάδα, μετά από ένα μεγάλο διάστημα που λειτουργούσε σε κλειστή δοκιμαστική έκδοση με περιορισμένο αριθμό χρηστών», μας ενημερώνει ο Δημήτρης Μουστάκας, ο οποίος δηλώνει μεν αισιόδοξος αλλά αναμένει την εξέλιξη της πορείας της πλατφόρμας για να αξιολογήσει την ανταπόκριση των πολιτών στο εγχείρημα. «Θεωρώ ότι οι μέχρι τώρα αναφορές είναι ένα θετικό πρώτο δείγμα, αλλά όχι ακόμη αρκετό για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τη συνολική ανταπόκριση των πολιτών. Το σημαντικό τώρα είναι να δούμε αν, μετά το άνοιγμα της πλατφόρμας, η συμμετοχή θα συνεχίσει να αυξάνεται και αν οι αναφορές θα αποκτήσουνμεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη».
Σε ερώτηση για τον αν έχουν υπάρξει περιπτώσεις άμεσης επίλυσης ζητημάτων προσβασιμότητας σε σημεία, χάρη σε καταγγελίες που πραγματοποιήθηκαν μέσω της πλατφόρμας, ο ίδιος απάντησε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί κάποια περίπτωση όπου μια αναφορά μέσω της πλατφόρμας να έχει οδηγήσει στην οριστική επίλυση ενός προβλήματος προσβασιμότητας σε συγκεκριμένο σημείο. «Άλλωστε, η πλατφόρμα δεν μπορεί από μόνη της να απομακρύνει ένα όχημα ή να επιβάλει κάποια μόνιμη λύση. Αυτό εξαρτάται από την ανταπόκριση και τον έλεγχο των αρμόδιων αρχών. Ο ρόλος της είναι να καταγράφει τα περιστατικά, να αναδεικνύει τα σημεία όπου το πρόβλημα επαναλαμβάνεται και να δημιουργεί σταδιακά δεδομένα που μπορούν να πιέσουν την Πολιτεία και τις αρμόδιες αρχές για περισσότερο έλεγχο και πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις στο μέλλον». Εδώ πολύ εύστοχα τονίζεται η σημασία της ύπαρξης πρωτοβουλιών όπως το «Χωρίς Σύνορα», υπενθυμίζεται όμως ότι παρόμοια εγχειρήματα έχουν τη δυνατότητα να επιφέρουν πραγματική κοινωνική αλλαγή μόνο με την υποστήριξη της Πολιτείας και των αρχών της.
Διαβάστε επίσης
Εκτός από την έως τώρα θετική ανταπόκριση των πολιτών στο εγχείρημα, άτομα που τα ίδια βρίσκονται αντιμέτωπα καθημερινά με ζητήματα προσβασιμότητας, πολύ γρήγορα προσέγγισαν τον Δημήτρη Μουστάκα για να μοιραστούν μαζί του τις σκέψεις τους αναφορικά με το «Χωρίς Εμπόδια». «Μου έχουν στείλει παρατηρήσεις και προτάσεις για τη λειτουργία της πλατφόρμας, ενώ κάποιοι έφτιαξαν και μικρά βίντεο για να δείξουν πώς γίνεται μια αναφορά και να βοηθήσουν περισσότερο κόσμο να τη χρησιμοποιήσει. Αυτή η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί βοηθά η πλατφόρμα να εξελίσσεται με βάση πραγματικές εμπειρίες και όχι μόνο τη δική μου οπτική».
περισσότερες πληροφορίες: xorisempodia.gr
