«Ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας», συνήθιζε να λέει ένα θείος μου, κάθε φορά που συναντιόμασταν σε εκείνα τα ανυπόφορα (από τη ζέστη αλλά και τη συνύπαρξη) οικογενειακά τραπέζια του Αυγούστου, απαριθμώντας πάντα όλες τις νέες ξενοδοχειακές μονάδες που είχαν ανοίξει στη χώρα μας, για τις οποίες είχε φροντίσει φυσικά να ενημερωθεί. Τέλος, πάντα ο θείος μου φρόντιζε να αναφερθεί και στην περιβόητη ελληνική φιλοξενία, η οποία όπως έλεγε ήταν «ίδια για τον κάθε τουρίστα που θα επιλέξει την Ελλάδα για τις διακοπές του».
Κάθε χρόνο και κυρίως το καλοκαίρι δεκάδες χιλιάδες τουρίστες από/με διαφορετικά υπόβαθρα (κοινωνικά, οικονομικά, πολιτισμικά κ.α.) επισκέπτονται τη χώρα μας για να ζήσουν αυτήν την «ελληνική φιλοξενία» για την οποία μιλούσε ο θείος μου. Τι γίνεται, όμως, όταν η φιλοξενία αυτή αναμετράται με την κουήρ ταυτότητα;
Ένα δύσκολο ερώτημα που για να απαντηθεί πρέπει να διαχειριστούμε πολύπλοκες έννοιες όπως είναι η άκρατη τουριστική εμπορευματοποίηση, ο αστικός εξευγενισμός και η αναγνώριση των ΛΟΑΤΚΙ+ τουριστών ως «οικονομικό κεφάλαιο». Ακόμη και έτσι όμως, υπάρχει ένα θέμα που φαίνεται να επιστρέφει κάθε φορά που διαχειριζόμαστε το κουήρ κομμάτι: το θέμα της ασφάλειας.
Την περασμένη Κυριακή στη Ρόδο, τρεις άνδρες επιτέθηκαν σε μια τρανς γυναίκα και τη φίλη της. Οι γυναίκες είχαν έρθει από τη Βραζιλία για διακοπές. Όπως αναφέρεται στην καταγγελία που έγινε, ο ένας εκ των δραστών έριξε την τρανς γυναίκα στο οδόστρωμα, της προκάλεσε εκδορές στο πρόσωπο και της έσπασε ένα δόντι. Όταν, μάλιστα, η φίλη της έσπευσε να τη βοηθήσει δέχτηκε χτυπήματα και η ίδια από τους άλλους δύο άνδρες. Παραδόξως, η είδηση της επίθεσης έπαιξε από τα περισσότερα μέσα (γράφω «παραδόξως» γιατί συνήθως οι ειδήσεις για ομοτρανσφοβικές επιθέσεις δεν θεωρούνται σημαντικές) ενώ έκανε και τον γύρο του διαδικτύου. Και ενώ πολλοί μιλούν για ένα μεμονωμένο περιστατικ;o, τα πολλά σχόλια μίσους που συγκεντρώνουν οι αναρτήσεις για την είδηση της επίθεσης, μάλλον μας απομακρύνει από αυτό το ενδεχόμενο.
Ακόμα και στις διακοπές, η ύπαρξή σου μπορεί να αμφισβητηθεί!
«Έτσι μοιάζει το μίσος. Η βία σε βάρος των Μαύρων και κουήρ ατόμων είναι ακόμα πολύ αληθινή. Είμαστε ακόμα εδώ». Με αυτόν τον τρόπο επέλεξαν να σχολιάσουν στα social media δύο άτομα από την Ολλανδία που βρέθηκαν τον Απρίλιο στη Θεσσαλονίκη και δέχθηκαν ομοφοβική επίθεση.
Οι δυο τους προχωρούσαν στον δρόμο, όταν δύο άνδρες άρχισαν να τους φωνάζουν ομοφοβικές και ρατσιστικές προβολές. Στη συνέχεια, οι άνδρες προχώρησαν σε σωματική επίθεση. «Δεν υποχωρήσαμε. Υπερασπιστήκαμε τους εαυτούς μας και αντισταθήκαμε μέχρι που υποχώρησαν και καταφέραμε να φύγουμε», ανέφεραν στην καταγγελία τους τα άτομα που δέχθηκαν την επίθεση. «Μας πήγαν με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο, όπου έπρεπε να μείνουμε για ένα βράδυ. Το ένα από εμάς είχε σπασμένη μύτη και σπασμένο αντίχειρα. Το άλλο χτυπήθηκε στο κεφάλι, είχε πόνο στην κλείδα και λιποθύμησε δύο φορές», πρόσθεσαν.
Τα άτομα μίλησαν στις αρχές, ενώ υπέβαλαν επίσημη καταγγελία για το ομοφοβικό / ρατσιστικό περιστατικό. Θέλησαν, επίσης, να μιλήσουν για τον αντίκτυπο που είχε όλο αυτό. «Πέρα από τους φυσικούς τραυματισμούς, ο πραγματικός αντίκτυπος είναι πιο βαθύς. Το να μην νιώθουμε ασφαλή. Το να δέχεσαι επίθεση για το ποιος είσαι. Το να συνειδητοποιείς ότι ακόμα και στις διακοπές, η ύπαρξή σου μπορεί να αμφισβητηθεί», έγραψαν τονίζοντας ότι «αρνούμαστε να μείνουμε σιωπηλά. Φροντίστε το ένα το άλλο. Μιλήστε. Μην κοιτάτε από την άλλη».
Τι στο διάολο, αυτό δεν είναι ωραίο!
Τον Μάιο του 2025, ο Marco Zordan βρέθηκε στην Ελλάδα μας για λίγες μέρες. Φεύγοντας από τη χώρα μας αποφάσισε να ενημερώσει – μέσω ανάρτησης στο Instagram- για μια ομοφοβική επίθεση που δέχθηκε.
«Πριν από 3 νύχτες έπεσα θύμα ξυλοδαρμού από μια ομάδα ομοφοβικών τύπων στην Ελλάδα, οι οποίοι έλεγαν άσχημες, αηδιαστικές, πραγματικά άσχημες βρισιές και λέξεις προς εμένα και τους φίλους μου. Η αντίδρασή μου; Ήταν να πω ”φίλε, τι στο διάολο, αυτό δεν είναι ωραίο”. Αυτό ήταν αρκετό για να με βάλουν κάτω και να με κλωτσάνε μέχρι να νιώσουν ότι ήταν αρκετό…», είπε χαρακτηριστικά ενώ συμβούλεψε και τα άλλα κουήρ άτομα που θα βρίσκονται ή θα βρεθούν στην Ελλάδα να μείνουν ασφαλή. «Μείνετε ασφαλείς, αλλά πάνω απ’ όλα, μείνετε δυνατοί… Η κοινότητά μας έχει αγωνιστεί πολύ σκληρά, για πολύ καιρό, για να μην αντισταθούμε, για να σιωπήσουμε. ΔΕΝ ΘΑ σιωπήσουμε και δεν θα σιωπήσω. Αυτή τη φορά μπορεί να με χτυπήσατε ξανά, αλλά μια μέρα, με κάποιο τρόπο θα το πληρώσετε, ίσως το κάρμα, ίσως βρείτε κάποιον που θα σας δείρει, αλλά πιστέψτε με, θα πληρώσετε. Δεν με νοιάζει πόσες φορές θα με χτυπήστε, εγώ ΠΑΝΤΑ θα ξανασηκώνομαι».
Το υπουργείο Τουρισμό και τα (ομοτρανσφοβικά) fake news
Τον Φεβρουάριο του 2024 τον υπουργείο Τουρισμού εξέδωσε ένα δελτίο τύπου σχετικά με τη ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε από την υπουργό, Όλγα Κεφαλογιάννη, η οποία παρουσίασε την πολιτική και τις δράσεις του Υπουργείου για την προσέλκυση ΛΟΑΤΚΙ+ ταξιδιωτών. Το δελτίο ενημέρωνε, επίσης, και για την υπογραφή ενός μνημονίου συνεργασίας με τον Οργανισμό Queer Destinations.
Στην εκδήλωση η κα. Κεφαλογιάννη είχε αναφερθεί και στην έκδοση, από το Υπουργείο Τουρισμού, ενός «Οδηγού Συμπεριφοράς για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των διακρίσεων σε βάρος των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στις τουριστικές επιχειρήσεις», ο οποίος αναρτήθηκε και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.
Ο οδηγός αυτός αναφέρεται (και επεξηγεί) ΛΟΑΤΚΙ+ ορολογίες, ενημερώνει σχετικά με τις ισχύουσες νομοθεσίες κατά των διακρίσεων ενώ προχωρά και σε ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ προς τις τουριστικές επιχειρήσεις για την επίτευξη ενός (πιο) συμπεριληπτικού περιβάλλοντος. Μία από τις συστάσεις αυτές σημειώνει: «Δημιουργήστε ένα φιλόξενο περιβάλλον στην επιχείρησή σας χρησιμοποιώντας σύμβολα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, όπως η σημαία του ουράνιου τόξου (rainbow flag). Αναπτύξτε συνεργασίες με τοπικές ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις, όπως τα Pride και συμπεριλάβετε το logo τους στους χώρους υποδοχής της επιχείρησής σας».
Οι συστάσεις αυτές στάθηκαν η αφορμή να ξεκινήσει ένας κύκλος ομοτρανφοβικής φρενίτιδας και παραπληροφόρησης με πλήθος δημοσιευμάτων να κάνουν λόγο για «επιβολή των ΛΟΑΤΚΙ+ επισκεπτών», εις βάρος πολλών «χιλιάδων ετεροκανονικών ρεσεψιονίστ». Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προπαγάνδας είναι το πρωτόσελιδο που κυκλοφόρησε η εφημερίδα ΕΣΤΙΑ στις 07/04/2024 με τίτλο: «Έπαρση της σημαίας των ΛΟΑΤΚΙ+ σε όλα τα ξενοδοχεία της χώρας».
Φυσικά, αυτή η ψευδής πληροφόρηση πέρασε και στον κόσμο των social media με πλήθος χρηστών (αρκετοί από τους οποίους απασχολούνται στον χώρο της εστίασης και του τουρισμού) να χρησιμοποιούν δημόσια (ομοτρανσφοβικές) εκφράσεις μίσους, κάτι που δεν άφησε ασχολίαστο και η ίδια υπουργός Τουρισμού, δηλώνοντας χαρακτηριστικά (στο Παραπολιτικά 90,1) πως: «Θέλω εδώ με την ευκαιρία αυτή να σας πω ότι, επειδή έχει γίνει μια μεγάλη σπέκουλα και μια μικροπολιτική εκμετάλλευση ενός αυτονόητου οδηγού συμπεριφοράς, που έχει κυκλοφορήσει από το υπουργείο Τουρισμού – ξαναλέω είναι μια αυτονόητη πρωτοβουλία της Πολιτείας – σε συνεργασία με το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας και με τους υπόλοιπους τουριστικούς φορείς. Έχουμε εκδώσει έναν οδηγό καλών πρακτικών που ευαισθητοποιεί τους επαγγελματίες του τουρισμού, αυτούς που θέλουν να προσελκύσουν αυτήν την αγορά και αντιμετωπίζει όταν και αν υπάρχουν διακρίσεις. Δίνει δηλαδή κάποιες κατευθύνσεις έτσι ώστε να μην υπάρχουν διακρίσεις. Ευαισθητοποιεί και ενημερώνει, ούτε επιβάλλει σε κανέναν επαγγελματία το οτιδήποτε, καθώς ο οδηγός δεν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα. Καλλιεργεί την αποδοχή και την εμπιστοσύνη αυτό που λέμε ούτως ή άλλως φιλοξενία».
Μάλιστα, η ίδια η υπουργός έσπευσε να δηλώσει πως «αυτό που θέλουμε να πούμε είναι ότι η Ελλάδα είναι ένας ασφαλής και φιλικός προορισμός για όλους», συμφωνώντας – χωρίς να το ξέρει – και με τον θείο μου όταν μιλούσε για την ελληνική φιλοξενία, η οποία όπως έλεγε ήταν ίδια για «τον κάθε τουρίστα που θα επιλέξει την Ελλάδα για τις διακοπές του».
Τα παραδείγματα των παραπάνω επιθέσεων μας οδηγούν, ωστόσο, στο συμπέρασμα ότι τόσο η υπουργός όσο και ο θείος μου έκαναν λάθος.
Η Ελλάδα δεν είναι ένας ασφαλής προορισμός για όλους, δεν είναι ασφαλής για πολλά από εμάς.
