Ζήτησε επίσης συγγνώμη για τα «χρόνια απόρριψης και ταπείνωσης» που έχουν βιώσει τα ομόφυλα ζευγάρια στην Πολωνία.
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωσε την Τρίτη ότι η κυβέρνησή του θα εργαστεί γρήγορα ώστε να συμμορφωθεί με τις πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις που απαιτούν από την Πολωνία να αναγνωρίζει νομικά τους γάμους ομόφυλων ζευγαριών που τελούνται σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
Πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CJEU) και του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου της Πολωνίας (NSA) απαιτούν και οι δύο την αναγνώριση ξένων ομόφυλων γάμων, μετά την άρνηση των πολωνικών αρχών να καταχωρίσουν στο πολωνικό ληξιαρχείο τον γάμο ενός ομόφυλου ζευγαριού (συμπεριλαμβανομένου ενός Πολωνού πολίτη) που παντρεύτηκε στη Γερμανία το 2018.
Το ζευγάρι προσέβαλε την απόρριψη στο NSA, το οποίο παρέπεμψε την υπόθεση στην Ευρώπη. Το Δικαστήριο της ΕΕ αποφάνθηκε τον Νοέμβριο του 2025 ότι ο γάμος τους είναι έγκυρος σε ολόκληρη την ΕΕ και ότι η Πολωνία μπορεί να τον αναγνωρίσει χωρίς να αλλάξει τους εγχώριους νόμους περί γάμου.
Τον περασμένο Μάρτιο, το NSA διέταξε την κυβέρνηση να μεταγράψει το γαμήλιο πιστοποιητικό στο πολωνικό σύστημα, οδηγώντας de facto στην πρώτη κυβερνητική αναγνώριση γάμου ομόφυλου ζευγαριού στην ιστορία της χώρας.
Σε δηλώσεις προς τα ΜΜΕ πριν από κλειστή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη, ο Τουσκ ζήτησε συγγνώμη για «τα χρόνια απόρριψης και ταπείνωσης» που έχουν υποστεί τα ομόφυλα ζευγάρια, όπως μετέδωσε το Notes from Poland.
«[Πρόκειται] για θέμα ανθρώπινης αξιοπρέπειας: το δικαίωμα στην ευτυχία, το δικαίωμα στην ίση μεταχείριση από το κράτος», είπε ο Τουσκ. «Θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμη από όλους όσοι, επί πολλά χρόνια, ένιωσαν απορριφθέντες και ταπεινωμένοι. Για πολλά χρόνια, το [πολωνικό] κράτος απέτυχε σε αυτή τη δοκιμασία.»
Ο Τουσκ δήλωσε επίσης ότι η Πολωνία επί του παρόντος «στερείται νομοθετικών ρυθμίσεων» που θα διασφάλιζαν ότι τα ομόφυλα ζευγάρια απολαμβάνουν τις ίδιες νομικές και κοινωνικές προστασίες με τα ετερόφυλα.
Ωστόσο, πρόσθεσε: «Έχουμε δεσμευθεί – και θα φροντίσω προσωπικά για αυτό – να τηρούμε τις αποφάσεις ως προτεραιότητα», τονίζοντας ότι οποιεσδήποτε αλλαγές πρέπει να γίνουν σε συμμόρφωση με την ισχύουσα πολωνική νομοθεσία. Κάλεσε επίσης τα μέλη της κυβέρνησης «να σέβονται την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου» όσο διαμορφώνουν και εφαρμόζουν νέες πολιτικές, ορισμένες από τις οποίες μπορεί να απαιτούν κοινοβουλευτική ή εκτελεστική έγκριση.
Ο Τουσκ τόνισε, ωστόσο, ότι η νομική αναγνώριση «δεν αποτελεί με κανέναν τρόπο δρόμο προς τη δυνατότητα υιοθεσίας».
Η Καρολίνα Γκίερνταλ, νομικός της πολωνικής ΛΟΑΤΚΙ+ οργάνωσης Lambda Warszawa, δήλωσε στο TVP World: «Είναι λυπηρό ότι η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα παρουσιάζεται ξανά ως απειλή, σαν να χρειάζεται η κοινωνία διαβεβαίωση ότι τα δικαιώματα υιοθεσίας “δεν θα συμβούν”. Η πραγματικότητα είναι ότι παιδιά ήδη μεγαλώνουν σε οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών στην Πολωνία, και η διατήρηση της σημερινής νομικής κατάστασης μειώνει το επίπεδο προστασίας γι’ αυτά τα παιδιά».
Ξεχωριστά, ο δήμαρχος της Βαρσοβίας, Ραφάλ Τσαζκόφσκι, ανώτερο στέλεχος του κόμματος του Τουσκ, ανακοίνωσε ότι η πόλη θα αρχίσει να αναγνωρίζει νομικά ξένους ομόφυλους γάμους σε δημοτικό επίπεδο άμεσα, πολύ πριν από τις εθνικές αλλαγές πολιτικής.
Τον περασμένο μήνα, περισσότερες από 100 μη κυβερνητικές οργανώσεις κάλεσαν την Πολωνία να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του CJEU και του NSA. Οι οργανώσεις υπενθύμισαν ότι ο Τουσκ και το κόμμα του εξελέγησαν το 2023 με την υπόσχεση να αποκαταστήσουν το κράτος δικαίου, μετά από δέκα χρόνια διακυβέρνησης της δεξιάς, αντιδημοκρατικής και αντι-ΛΟΑΤΚΙ παράταξης Νόμος και Δικαιοσύνη.
«Οι δεξιές κυβερνήσεις έχουν διαστρεβλώσει την έννοια του κράτους δικαίου, αντιμετωπίζοντάς το ως κενό σύνθημα αντί για πραγματική αρχή λειτουργίας του κράτους», ανέφεραν. «Σε ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου, η κυβέρνηση δεν έχει την εξουσία να αποφασίζει ποιες δικαστικές αποφάσεις αξίζουν εκτέλεση».
Μέχρι στιγμής, 18 χώρες της ΕΕ προσφέρουν γάμο ομόφυλων ζευγαριών, αν και όλα τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να τους αναγνωρίζουν, ακόμη κι αν δεν τους επιτρέπουν εντός της επικράτειάς τους.
Ενώ το κόμμα του Τουσκ είχε υποσχεθεί να προωθήσει την καθιέρωση συμφώνων συμβίωσης, η πρωτοβουλία «πάγωσε» λόγω της αντίθεσης του κεντρώου κόμματος Πολωνικό Λαϊκό Κόμμα (PSL). Προωθήθηκε επίσης μια ιδέα για επέκταση ορισμένων δικαιωμάτων σε ομόφυλα και άγαμα ζευγάρια, χωρίς όμως την καθιέρωση πολιτικών ενώσεων σε εθνικό επίπεδο.
Ωστόσο, καμία από τις προτάσεις δεν έχει τεθεί ακόμη σε ψηφοφορία στο κοινοβούλιο.
