Από τις ταινίες του κλασικού κινηματογράφου μέχρι την αδυσώπητη ανταλλαγή μηνυμάτων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ο έρωτας – και κυρίως το κυνήγι του – παραμένει το πιο διαχρονικό πεδίο πόθου, παρεξήγησης και σύγκρουσης. Με αυτό το κυνήγι του έρωτα καταπιάνεται και το Smiley, η κουήρ παράσταση που παίζεται κάθε Παρασκευή και Σάββατο στο Shamone, με τον Μίνω Θεοχάρη και Αλέξανδρο Πιεχόβιακ να προσφέρουν πολλές στιγμές (κουήρ) τρυφερότητας και γέλιου.
«Θα περιέγραφα τον Μπρούνο ως έναν άνθρωπο βαθιά τρυφερό και ρομαντικό», μου απαντά ο Μίνως, όταν τον ρωτώ για τον χαρακτήρα που υποδύεται. «Συνεσταλμένο, έξυπνο, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο που δυσκολεύεται να συνδεθεί με την gay κουλτούρα του σήμερα και τις επιταγές του online dating. Έχει αρκετές ανασφάλειες και νομίζω ότι γι’ αυτόν τον λόγο έχει αποφασίσει να παραμείνει “εκτός παιχνιδιού” σε σχέση με την αναζήτηση του άλλου του μισού».
Το άλλο του μισό (ίσως) είναι ο Άλεξ, τον οποίο υποδύεται ο Αλέξανδρος. «Εκ πρώτης όψεως ο ρόλος του Άλεξ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως επιφανειακός», σχολιάζει ο ηθοποιός για τον χαρακτήρα του. «Καθώς φαίνεται να είναι ένας άνθρωπος που αντλεί αυτοπεποίθηση από την εμφάνιση του, στηρίζεται σε αυτήν, παραμερίζοντας την όποια προσπάθεια για μια βαθύτερη πνευματική καλλιέργεια, όπως τουλάχιστον την ορίζουν τα κοινωνικά κλισέ. Ωστόσο, είναι ένας άνθρωπος επικοινωνιακός, αφελής με την καλή έννοια του όρου, που αποφασίζει να βρει το θετικό στους άλλους, με τις ανασφάλειες του και την ανάγκη του να υπάρξει ευτυχισμένος. Παγιδευμένος και αυτός σε μια κοινωνία που οι προσδοκίες και τα στερεότυπα έχουν οριστεί από άλλους, καταβάλλει προσπάθεια να υπάρξει και να επικοινωνήσει με στόχο την ανθρώπινη σύνδεση».
Η παράσταση βασίζεται στο κείμενο του Ισπανού Guillem Clua(ίσως να έχετε δει και τη σχετική σειρά στο Netflix), του οποίου τη διασκευή και τη σκηνοθεσία έχει κάνει ο Μίνως. Το έργο αντλεί στοιχεία από την κουήρ εμπειρία και κυρίως αυτή του σύγχρονου γκέι άνδρα, διαπραγματευόμενο φυσικά τον έρωτα και όλα αυτά που κάνουμε ή (δεν κάνουμε) για να τον βρούμε. «Θεωρώ πως ο στόχος του έργου – αν υποθέσουμε πως είναι μόνο ένας- είναι να αποκαλύψει στα μάτια του θεατή ότι απέναντι στον έρωτα οι άνθρωποι στεκόμαστε “γυμνοί”, αγνοί και ίσοι. Ο έρωτας κοιτάζει κατάματα τις ψυχές μας, όπως νομίζω καταφέρνει να κάνει και το έργο αυτό με τον τρόπο του. Γι’ αυτό πιστεύω και πως το κοινό τελικά καταφέρνει πάντα και ταυτίζεται με αυτούς τους δύο ήρωες. Σίγουρα είναι ένα ζήτημα διαχρονικό ο έρωτας, αλλά νομίζω ότι ο τρόπος που τον αποτυπώνει το Smiley είναι αυτό που το κάνει τόσο ξεχωριστό», αναφέρει ο Μίνως στην κουβέντα που κάνουμε για του «σκοπούς» του έργου.
Το έργο έχει πολλές διαστάσεις στις οποίες ο καθένας μπορεί να δει τον εαυτό του και να ταυτιστεί!
«Το έργο αδιαμφισβήτητα φέρει έντονα το στοιχείο του έρωτα. Και “ναι” όταν μιλάμε γι’ αυτόν μιλάμε και για τη μοναξιά και για τη σύγκρουση και για το πάθος και για όλα αυτά τα στοιχεία που υπάρχουν στην ανθρώπινη επικοινωνία», συμπληρώνει ο Αλέξανδρος. «Ωστόσο, το γοητευτικό σε αυτό το έργο, για μένα, είναι ότι δε μιλάει για έναν εξιδανικευμένο έρωτα που συναντάμε στα μεγάλα κλασικά μυθιστορήματα ή στις μεγάλες κινηματογραφικές ταινίες. Αλλά μιλάει για τον καθημερινό έρωτα που γεννιέται και χτίζεται σιγά σιγά και κρύβεται στις μικρές ατέλειες της ζωής. Και, επίσης, δε θεωρώ ότι το έργο έχει στόχο να δείξει κάτι. Το έργο έχει πολλές διαστάσεις στις οποίες ο καθένας μπορεί να δει τον εαυτό του και να ταυτιστεί. Γιατί ο έρωτας και η μοναξιά δε φέρει φύλα, φέρει βλέμματα, σώματα και δονήσεις».
Ένα από τα μεγάλα ατού της παράστασης είναι πως αντλεί υλικό από την -dating- καθημερινότητα των γκέι ανδρών. Μια καθημερινότητα στην οποία πολλές φορές αναπαράγονται στερεότυπα, ενώ οι άνθρωποι και οι σεξουαλικότητες εγκλωβίζονται συχνά σε πολλά κουτάκια. Πώς, ωστόσο, το Smiley διαχειρίζεται αυτά τα στερεότυπα;
«Το συγκεκριμένο έργο παραθέτει με αληθοφάνεια και ωμότητα την πραγματικότητα», εξηγεί ο Αλέξανδρος. «Τα κουτάκια και τις ταμπέλες, τα εντοπίζουμε γιατί όλοι λειτουργούμε με αυτά όσο και αν τα αρνούμαστε. Και ασκούμε μόνοι μας κριτική, απέναντι σε αυτό που αναγνωρίζουμε και από ότι φαίνεται μας ξεβολεύει καθώς αντικρίζουμε την πραγματικότητα».
Αντίστοιχη είναι και η απάντηση που δίνει ο Μίνως: «Θα έλεγα πως το έργο καθρεφτίζει μια πραγματικότητα που βιώνουμε και όσο και να κάνουμε ότι δεν υπάρχει, το έργο την χρησιμοποιεί για να στρέψει τον θεατή στην ουσία. Δεν κρίνει ακριβώς. Πιστεύω περισσότερο αποτυπώνει και αποκαλύπτει τον τρόπο που μια πλειοψηφία γκέι ανδρών σκέφτεται ακόμα και αν δεν το παραδέχεται. Αυτό το στοιχείο του έργου το θεωρώ και από τα πιο δυνατά γιατί κουβαλάει μέσα αλήθεια. Και αυτή την αλήθεια μέχρι το τέλος του έργου νομίζω ότι την ανατρέπει δραματουργικά. Αυτό είναι που κάνει και το Smiley τόσο μαγικό. Δανείζεται τα “κουτάκια” και τα στερεότυπα και μετά τα γυρίζει τούμπα!».
Κάτι που επίσης, αξίζει να αναφέρουμε, είναι πως το έργο απομακρύνεται συνειδητά από σκηνές ομοφοβίας και κοινωνικής απόρριψης, επιτρέποντας στον κουήρ θεατή να μπει στον τρυφερό κόσμο του Smiley, χωρίς δυσκολία και επανατραυματισμό. Πράγμα που και εγώ ως γκέι άτομο εκτίμησα πολύ. «Δεν σου κρύβω πως το σχόλιό σου αυτό, σχημάτισε στον πρόσωπό μου ένα τεράστιο smiley», μου λέει ο Μίνως. «Γιατί ναι! Πιστεύω ότι έχουμε ανάγκη από αυτού του είδους τις αναπαραστάσεις. Έχω πραγματικά κουραστεί να πηγαίνω στο θέατρο (ή και το σινεμά) να παρακολουθήσω έργο αυτής της θεματικής και να βλέπω μελαγχολικούς νεαρούς, κατηφείς, να περιφέρονται νωχελικά με ένα αδιόρατο βάρος να τους πλακώνει. Παρατηρώ μια μιζέρια και έναν μαρασμό. Δε θεωρώ ότι είναι η αλήθεια για το queer βίωμα αυτή. Ή τουλάχιστον δεν είναι αυτή η μόνη αλήθεια. Σίγουρα θα ήθελα να βλέπω πιο συχνά παραστάσεις που γιορτάζουν την queer ζωή και που χαμογελάνε γενναία και αληθινά απέναντι στα τραύματα της».
Θα ήθελα να βλέπω πιο συχνά παραστάσεις που γιορτάζουν την queer ζωή!
Σε αυτό ο Αλέξανδρος προσθέτει: «Ιδανικά θα έπρεπε να είμαστε σε ένα τέτοιο σημείο κοινωνικά που να μην υπάρχουν τέτοια ζητήματα. Θα έπρεπε να βρισκόμαστε σε μια πραγματικότητα που δε θα έπρεπε να υπάρχει η ανάγκη αναπαράστασης οποιασδήποτε καθημερινότητας, με στόχο την υπενθύμιση της παρουσίας της και την υπενθύμιση του φυσιολογικού. Επομένως θα πω “ναι”. Έχουμε την ανάγκη να μιλάμε για αυτό όσο πιο πολύ γίνεται, να το αναπαριστούμε με οποιοδήποτε τρόπο γίνεται, μέχρι να φτάσουμε σε εκείνο το σημείο που κοινωνικά θα καταλάβουμε πλέον πυρηνικά ότι μιλάμε για το φυσιολογικό, μιλάμε για την αγάπη. Το συστατικό αυτό που γεννά τη ζωή, διατηρεί τη ζωή, μας κάνει ανθρώπινους και ανήκει σε όλους. Είναι δικαίωμα όλων».
Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν, όχι πάνω σε μια συμβατική σκηνή, αλλά στον -ειδικά διαμορφωμένο χώρο- του Shamone. Πώς αυτό, ωστόσο, επηρεάζει τη θεατρική εμπειρία;
«Για μένα, ο χώρος της σκηνικής δράσης είναι από τα πιο θεμελιώδη! Σκηνοθετικά ήθελα σαν τρελός να μπορέσω να φτιάξω μια παράσταση που να παίζεται 360 ανάμεσα στον κόσμο και θεωρώ ότι αυτό το στοίχημα κερδήθηκε», απαντά ο Μίνως. «Ήξερα ότι ο ένας από τους δύο ρόλους είναι μπάρμαν, ήξερα ότι ένα μεγάλο μέρος του έργου διαδραματίζεται στο μπαρ που δουλεύει και νιώθω πως δεν υπάρχει καταλληλότερος χώρος από το Shamone για να δει κάποιος αυτή την ιστορία. Σε όλες τις δουλειές μου, όπως και σε αυτή ο χώρος παίζει πάρα πολύ σημαντικό ρόλο. Μου γεννάει εικόνες, το ύφος, όλη την εμπειρία που θέλω να δημιουργήσω».
Για τον Αλέξανδρο «το Shamone από μόνο του είναι ένας εμβληματικός χώρος της πόλης στην queer πραγματικότητα. Φέρει ένα προστατευτικό περιβάλλον, ζηλευτό που επιτρέπει την όποια ελευθερία και την όποια ταυτότητα. Αυτό από μόνο του το καθιστά ιδανικό για το συγκεκριμένο έργο. Για ένα έργο που θέλει να τονίσει ότι απέναντι στην αγάπη είμαστε όλοι ίσοι. Καθώς ο Άλεξ, ο ένας από τους δύο χαρακτήρες είναι barman, ο χώρος αγκαλιάζει αυτήν τη συνθήκη ακόμα καλύτερα. Επίσης η εγγύτητα του κοινού και η όλη αίσθηση ελευθερίας και επικοινωνίας που υπάρχει βοηθάει τον θεατή στο να γίνει ακόμα πιο πολύ συμμέτοχος στην ιστορία».
Ενώ συζητάμε για την παράσταση, το μυαλό μου πηγαίνει στο Heated Rivalry (σ.σ. υπάρχει και μια σχετική σκηνή) και στο πώς η σειρά έχει αγαπηθεί από μεγάλα κοινά (και κυρίως γυναικών). Ρωτώ τους ηθοποιούς αν πιστεύουν πως αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας στις κουήρ ιστορίες;
«Πιστεύω ότι σίγουρα είναι πολλή ενδιαφέρουσα η ευάλωτη πλευρά των ανδρών για το γυναικείο κοινό. Ωστόσο όταν μια ιστορία είναι φτιαγμένη με εντιμότητα και αγάπη για εμένα δεν παίζει κανένα ρόλο το φύλο του θεατή που θα συνδεθεί», σχολιάζει ο Μίνως. «Με απασχολεί ως κοινό, αν συνδέθηκα και ως δημιουργός, αν έφτιαξα κάτι που μπορεί μια μερίδα κοινού να συνδεθεί. Όταν οι ιστορίες λέγονται με αλήθεια δεν ξέρω πόση σημασία έχουν τα στατιστικά του κοινού που είναι έτοιμο να τις αγκαλιάσει και να ταυτιστεί. Θεωρώ πιο σημαντικό το ότι έχουμε τέτοιες ιστορίες. Αυτό μου αρκεί».
Ο Αλέξανδρος πιστεύει, επίσης πως «μια ιστορία καλά δομημένη, είτε αφορά έναν ομόφυλο είτε έναν ετερόφυλο έρωτα, έχει τη δύναμη να αρέσει και να επηρεάσει γιατί στον πυρήνα της θίγει πανανθρώπινα ζητήματα. Άρα μπορείς να βρεις τον εαυτό σου εκεί μέσα, να ονειρευτείς και να ποθήσεις παράλληλα με τους χαρακτήρες. Τώρα όσον αφορά στις γυναίκες, πιστεύω ότι η μεγάλη ανταπόκριση έγκειται στο γεγονός ότι σε αυτές τις ιστορίες οι γυναίκες μπορούν να δουν άνδρες με συναισθήματα και με μια ευαλωτότητα, μακριά από τα μοντέλα της πατριαρχίας. Αναγνωρίζουν ότι στην πραγματικότητα το μοντέλο του σύγχρονου άνδρα, στρέιτ ή γκέι, έχει το δικαίωμα στη ρωγμή, στο κλάμα και στην εκδήλωση συναισθημάτων».
Μίνω και Αλέξανδρε πώς θέλετε να κλείσουμε αυτή τη συνέντευξη;
Μίνως: Με κάτι πολύ προσωπικό: εμένα αυτό το έργο μου άλλαξε τη ζωή. Γι αυτό και ίσως από ένστικτο(;) οδηγήθηκα στο να το ανεβάσω. Δε μου την άλλαξε επειδή έχει κάποιο νόημα κρυμμένο κάπου καλά, ή κάποιο μήνυμα που κατάλαβα πρώτη φορά. Μου την άλλαξε γιατί έχει ομορφύνει την καθημερινότητά μου και τα βράδια που πηγαίνω στο Shamone για να πω αυτή την ιστορία μαζί με τον Αλέξανδρο. Και αν για κάτι είμαι σίγουρος είναι ότι όποιος έρθει δεν ξέρω αν θα αλλάξει η ζωή του. Σίγουρα όμως θα του φτιάξει το κέφι, η διάθεση, ίσως να φύγει και με ένα χαμόγελο… Και αυτό πιστεύω στις μέρες μας είναι ανεκτίμητο.
Αλέξανδρος: Τολμήστε. Κοιταχτείτε. Ερωτευτείτε. Μιλήστε. Γευτείτε τη σιωπή. Μείνετε ανοιχτοί στην απόρριψη. Μείνετε ανοιχτοί στο απρόβλεπτο. Και όλα με θάρρος και περήφανα.
φωτογραφίες: Βαγγέλης Πηδιάκης
make up: Ioanna Koue
Ημερομηνίες: Κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:15 από τις 14 Φεβρουαρίου
Χώρος: Shamone, Ελασιδών 30, Γκάζι
