Μέχρι σήμερα, μόνο οκτώ κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν απαγορεύσει τις λεγόμενες “θεραπείες μεταστροφής”.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να προχωρήσει την πρωτοβουλία πολιτών που ζητά την απαγόρευση αυτών των θεραπειών, οι οποίες ισχυρίζονται ότι μπορούν να “αλλάξουν” τη ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητα ενός ατόμου. Ωστόσο, όπως φάνηκε σε δημόσια ακρόαση τη Δευτέρα, η εφαρμογή της νομοθεσίας αναμένεται να είναι χρονοβόρα.
«Δεν υπάρχει τίποτα να θεραπευτεί. Αυτές οι θεραπείες βασίζονται στην λανθασμένη αντίληψη ότι οι άνθρωποι είναι άρρωστοι. Δεν είναι. Αποτελούν επίθεση στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια», τόνισε η Irena Moozová από τη Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης και Καταναλωτών. Υπενθύμισε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφαίρεσε την ομοφυλοφιλία από τον κατάλογο των ασθενειών το 1990, ενώ η πρόεδρος της Επιτροπής, Ursula von der Leyen, έχει αναθέσει στην επίτροπο Hadja Lahbib να ηγηθεί της προσπάθειας κατά των θεραπειών μεταστροφής.
Σύμφωνα με έκθεση της ILGA, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο, το 25% των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων έχει υποστεί κάποια τέτοια πρακτική.
Η Επιτροπή ξεκίνησε τον προηγούμενο μήνα μελέτη για τη συλλογή δεδομένων και τον εντοπισμό των πιο αποτελεσματικών τρόπων αντιμετώπισης του ζητήματος, το οποίο είχε αναδείξει η πρωτοβουλία πολιτών με 1,25 εκατομμύρια υπογραφές. Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν αναμένονται πριν το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Νομικές επιλογές και εμπόδια
Υπάρχουν διάφορες επιλογές για νομική συνέχεια της πρωτοβουλίας. Μία από αυτές θα μπορούσε να είναι η έκδοση νέας οδηγίας, η οποία όμως θα απαιτούσε την υποστήριξη των κρατών-μελών, καθώς θέματα υγείας, σεξουαλικής ταυτότητας και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων εμπίπτουν στην εθνική δικαιοδοσία. Όπως συνέβη και με την πρόσφατη πρωτοβουλία για τις αμβλώσεις, αναμένεται αντίσταση από ορισμένες κυβερνήσεις.
«Πρέπει να σεβαστούμε τις αρμοδιότητες των κρατών-μελών, τα οποία έχουν τον έλεγχο της υγείας», δήλωσε η Επιτροπή, προσθέτοντας ότι «το γεγονός πως οκτώ κράτη έχουν ήδη απαγορεύσει αυτές τις πρακτικές δείχνει ότι είναι εφικτό».
Ο Francesco Stocco, μέλος της πρωτοβουλίας πολιτών, τόνισε ότι «δεν θα έπρεπε να αποτελεί διχαστικό ζήτημα. Οι απαγορεύσεις υπάρχουν, με διαφορετική ισχύ, αλλά δεν αρκούν».
Μέλη της ίδιας οργάνωσης εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο να ζητήσουν από την Επιτροπή τροποποίηση των Συνθηκών της ΕΕ ώστε να περιληφθούν οι θεραπείες μεταστροφής στον κατάλογο των σοβαρών εγκλημάτων της Ένωσης. Ωστόσο, όπως τόνισε η ευρωβουλευτής Lena Düpont, «αυτό θα απαιτήσει πολύ χρόνο».
Η τρέχουσα κατάσταση στην Ευρώπη
Η Μάλτα έγινε η πρώτη χώρα της ΕΕ που απαγόρευσε τις θεραπείες μεταστροφής το 2016. Ακολούθησε η Γερμανία το 2020, ενώ η Γαλλία και η Ελλάδα τις απαγόρευσαν το 2022. Το 2023 οι νόμοι ισχύουν πλέον και σε Ισπανία και Βέλγιο, ενώ το 2024 ακολούθησαν Πορτογαλία και Κύπρος. Συζητήσεις συνεχίζονται σε άλλες χώρες, όπως στην Ολλανδία, όπου κατατέθηκε σχετικό νομοσχέδιο το 2025.
Παρά τις προσπάθειες απαγόρευσης, το εύρος των θεραπειών μετασροφής παραμένει δύσκολο να εκτιμηθεί. Μία από τις πιο γνωστές υποθέσεις στην Ευρώπη είναι ο θάνατος της Layla Achichi το 2009, στα 18 της χρόνια, η οποία πέθανε μετά από καύση κατά τη διάρκεια ενός “εξορκισμού”.
πληροφορίες από Euractiv.com
