Ο σεβασμός πολλές φορές ξεκινά από τις λέξεις που επιλέγουμε να χρησιμοποιήσουμε είτε στο γραπτό, είτε στον προφορικό μας λόγο.
Γράφει η Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη*
Η σημερινή Διεθνής Ημέρα Αντωνυμιών (International Pronouns Day) είναι μια ημέρα αφιερωμένη στην ενημέρωση, την ορατότητα και τον σεβασμό του δικαιώματος κάθε ατόμου να αυτοπροσδιορίζεται και να αναγνωρίζεται όπως το ίδιο επιθυμεί.
Οι αντωνυμίες, είναι μέρος της ταυτοτικής μας υπόστασης.
Όταν χρησιμοποιούμε τις αντωνυμίες που ένα άτομο έχει επιλέξει για τον εαυτό του, αναγνωρίζουμε την ύπαρξή του, σεβόμαστε την αξιοπρέπειά του και συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός κόσμου πιο ασφαλούς και συμπεριληπτικού.
Για τα τρανς και γενικότερα τα φυλοδιαφορετικά άτομα, ο αυτοπροσδιορισμός αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Κανένα άλλο άτομο δεν μπορεί να αποφασίσει ή να ετεροπροσδιορίσει ένα τρανς/φυλοδιαφορετικό πρόσωπο για το ποια είναι η ταυτότητά του, πως βιώνει το φύλο του ή με ποιον τρόπο επιθυμεί να προσδιορίζεται. Η έκφραση και η ταυτότητα φύλου, είναι βαθιά προσωπικές πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης και μόνο το ίδιο το άτομο έχει τον λόγο πάνω σε αυτές.
Σεβασμός στον αυτοπροσδιορισμό σημαίνει ότι αποδεχόμαστε και σεβόμαστε το δικαίωμα κάθε ατόμου να ορίζει τον εαυτό του και εφόσον το επιθυμεί, να γνωστοποιεί τις αντωνυμίες με τις οποίες θέλει να απευθυνόμαστε σε αυτό.
Δεν έχουμε λοιπόν το δικαίωμα να ετεροπροσδιορίζουμε κανένα άτομο, ούτε να κρίνουμε αν είναι «αρκετά» τρανς ή «αρκετά» φυλοδιαφορετικό. Κάθε τέτοια λογική αμφισβητεί την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και υπόσταση και αναπαράγει αποκλεισμούς, μέχρι και βία.
Η λανθασμένη χρήση αντωνυμιών, ιδιαίτερα όταν γίνεται συνειδητά ή με αδιαφορία απέναντι στις επιθυμίες του ατόμου, μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή βίας, καθώς αμφισβητεί ευθέως την ταυτότητα και την ύπαρξη του.
Και αν δεν γνωρίζουμε πως να απευθυνθούμε σε κάποιο άτομο;
Η απάντηση είναι απλή.
«Πως θα ήθελες να σε προσφωνώ;», «Ποιες αντωνυμίες χρησιμοποιείς;», «Πως μπορώ να σε αποκαλώ;».
Είναι τόσο απλό!
Και μην ξεχνάμε ποτέ, πως, η ποιότητα μίας δημοκρατικής κοινωνίας, ξεκινά και από τον τρόπο που μιλάμε και συμπεριφερόμαστε.
*Η Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη είναι Special Advisor/Trainer στο Diversity Charter Greece
