Στο άκουσμα του θανάτου της εμβληματικής τρανς ακτιβίστριας, οργανώσεις και κόμματα αποφάσισαν να την αποχαιρετήσουν και να την ευχαριστήσουν για όσα έκανε.
Η Πάολα Ρεβενιώτη έφυγε από τη ζωή χθες βράδυ στο νοσοκομείο Σισμανόγλειο μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο σε ηλικία 68 ετών. Ήταν μια από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες του ελληνικού ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος, με τη δράση της να έχει συμβάλλει στην κουήρ και τρανς ορατότητα.
Athens Pride – Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Αθήνας
Σήμερα η κοινότητά μας αποχαιρετά την Πάολα Ρεβενιώτη.
Τρανς γυναίκα, ακτιβίστρια, εκδότρια, φωτογράφος, κινηματογραφίστρια, σεξεργάτρια, πρωτοπόρα. Μια μορφή που δεν περίμενε να της δοθεί χώρος. Τον διεκδίκησε, τον άνοιξε και τον άφησε πίσω της μεγαλύτερο για όλες, όλους και όλα μας.
Η Πάολα δεν υπήρξε απλώς κομμάτι της ιστορίας του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος στην Ελλάδα. Υπήρξε από εκείνες τις φωνές που ανάγκασαν την ιστορία να υπάρξει. Μίλησε όταν η σιωπή επιβαλλόταν. Στάθηκε ορατή όταν η ορατότητα είχε κόστος. Αντιστάθηκε απέναντι στον αποκλεισμό, την τρανσφοβία, την αστυνομική βία, τη λογοκρισία και την κοινωνική υποκρισία.
Με το έργο της, με το «Κράξιμο», με τις εικόνες, τις λέξεις, τις ταινίες και την ίδια της τη ζωή, άφησε ένα αποτύπωμα που δεν χωράει σε μία ανάρτηση.
Καλό ταξίδι, Πάολα.
Η ιστορία μας σε κουβαλά!
Orlando LGBT+
Η Πάολα (Paola Revenioti) ήταν ακριβής προσωποποίηση της φράσης “μπροστά από την εποχή της”.
Η απώλειά της είναι δυσαναπλήρωτη για την κουήρ κοινότητα.
Μας έμαθε τι σημαίνει να στεκόμαστε αναπολογητικά στον δημόσιο χώρο και λόγο, να υπερασπιζόμαστε την αξία της καύλας προσωπικά και πολιτικά, να μη συμβιβαζόμαστε με ημίμετρα.
Έζησε την Αθήνα και γνώρισε όσα άλλοι δε ζουν και δε γνωρίζουν σε μια ζωή, και αντιμετώπιζε κάθε πολιτική διαδρομή της Ελλάδας με τσαγανό, επαναστατικότητα και οξεία κριτική σκέψη.
Το βλέμμα της στους ανθρώπους ήταν ακριβοδίκαιο, αυστηρό όπου χρειαζόταν αλλά μαζί τρυφερό στις αδυναμίες και τις δύσκολες στιγμές τους, κι αυτό πάντα έδειχνε βαθιά γενναιοδωρία και ανοιχτή καρδιά.
Στα κοινοτικά πράγματα δε λειτούργησε θεσμικά -ίσως για αυτό ήταν καταλυτική όσο ελάχιστοι-ες-α.
Από τα πρώτα αυτοσχέδια πράιντ και το φοβερό περιοδικό Κράξιμο μέχρι τις φωτογραφίες που τραβούσε και τα ντοκυμαντέρ που γύρισε, έδειχνε έναν σπάνιο και πολύτιμο τρόπο που αξίζει να βλέπει ένας άνθρωπος τη ζωή και τους γύρω του -έξω από καλούπια, respectability politics, κινήσεις “αποδοχής”. Πάντα αυθεντικά, απολαυστικά, βαθιά πολιτικά. Αυτό το βλέμμα είναι ό,τι χρειάζεται να ξέρουμε για να στεκόμαστε απέναντι σε κάθε συντηρητική φωνή, φωνή κομφορμισμού, μικροαστισμού, καταπίεσης.
Η ζωή της, η παρουσία της και η στάση της στα πράγματα μάς αφήνουν μόνο βαθιά ευγνωμοσύνη. Συνομήλικοί της αλλά και νέα κουήρ παιδιά της έδειχναν την αγάπη και την εκτίμησή τους ακριβώς γιατί έδειχνε ότι μπορούμε κι αξίζει να κυνηγάμε να ζούμε όπως επιθυμούμε, κόντρα σε ό,τι μας μαθαίνουν ότι μπορούμε. “Για μένα είναι σημαντικό ότι μ’ αγαπάνε τα νέα παιδιά”, έλεγε, πάντα ξεχώριζε πόσο σπουδαίο πράγμα είναι η κουήρ γενεαλογία και οι διασυνδέσεις της.
Όταν καμιά φορά ακούμε σε ψ χώρους συζητήσεις για “ανθεκτικότητα”, συνήθως συντηρητικές και επιφανειακές, η Πάολα θα μας έρχεται πάντα στο μυαλό.
Η δύναμη που δίνει, μέσα σε βαθιές αδικίες και τεράστια εμπόδια, το να μην παραιτούμαστε από την επιθυμία μας.
Σε ένα τεύχος από το Κράξιμο, το 1986, μπροστά στην απειλή του AIDS που ανέβαινε, έγραφε:
“O έρωτας μας έμεινε σ’ αυτόν τον άθλιο κόσμο και είναι αυτός που μας κάνει να υπάρχουμε, να αισθανόμαστε άνθρωποι. Το AIDS δεν πρέπει να γίνει αφορμή να κατασταλεί περισσότερο η σεξουαλικότητα όλου του κόσμου.
Επιτέλους, μέσα στη γενική αθλιότητα και παρακμή ξεπεράστε τις δειλίες σας, “ΓΑΜΑΤΕ ΓΙΑΤΙ ΧΑΝΟΜΑΣΤΕ”. “
Αυτό μας έμαθε η Πάολα: την επιθυμία απέναντι στον φόβο, την απόλαυση απέναντι στην καταστολή, την ελευθερία στο πνεύμα, τη σκέψη και το σώμα. Αλλά και τι στα αλήθεια σημαίνει διαθεματική ματιά: για το φύλο, την τάξη, τη φυλή.
Θα μιλάμε για εκείνη και τα λόγια της θα βρίσκονται πάντοτε και στα δικά μας λόγια.
Την ευχαριστούμε από την καρδιά μας.
Thessaloniki Pride – Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Θεσσαλονίκης
Η Πάολα Ρεβενιώτη, μία από τις πιο σημαντικές παρουσίες του ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβισμού στη χώρα, έφυγε από τη ζωή χθες σε ηλικία 68 ετών, μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο.
Εκδότρια του περιοδικού “Κράξιμο” και διοργανώτρια των πρώτων Pride εκδηλώσεων στην Αθήνα της δεκαετία του ’90, αφήνει πίσω της μία τεράστια πορεία στο ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα και καλλιτεχνικό έργο που θα μείνει στην ιστορία.
Καλό ταξίδι, Πάολα!
Rainbow Seniors
Η οικογένεια των Rainbow Seniors αποχαιρετά με βαθιά θλίψη την Πάολα Ρεβενιώτη.
Η Πάολα δεν ήταν απλώς μια τρανς ακτιβίστρια. Ήταν μια γυναίκα που, όταν οι περισσότεροι σιωπούσαν από φόβο, εκείνη μιλούσε. Όταν οι περισσότεροι κρύβονταν, εκείνη στεκόταν μπροστά. Πλήρωσε προσωπικό κόστος για να μπορούν οι επόμενες γενιές να ζουν με λίγη περισσότερη αξιοπρέπεια και ελευθερία.
Από τις σελίδες του ιστορικού «Κράξιμο», μέχρι τους δρόμους των διεκδικήσεων, άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην ιστορία του ελληνικού ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος. Ήταν μια αυθεντική, ασυμβίβαστη και θαρραλέα φωνή, που δεν ζήτησε ποτέ την άδεια κανενός για να υπάρξει.
Εμείς, οι Rainbow Seniors, γνωρίζουμε καλά ότι οι αγώνες που δίνουμε σήμερα πατούν πάνω στα βήματα ανθρώπων σαν την Πάολα.
Την ευχαριστούμε για τον δρόμο που άνοιξε.
Καλό σου ταξίδι, Πάολα. Η μνήμη σου θα παραμένει ζωντανή σε κάθε μάχη για ισότητα, ορατότητα και αξιοπρέπεια.
Proud Seniors Greece
Το σωματείο «Proud Seniors Greece – ομάδα υποστήριξης λοατκι+ ατόμων 50 και άνω» αποχαιρετά σήμερα με λύπη και συγκίνηση την Πάολα Ρεβενιώτη.
Τρανς γυναίκα, εκδότρια, φωτογράφος και κινηματογραφίστρια, σεξεργάτρια, πολιτικοποιημένη ακτιβίστρια.
Η Πάολα υπήρξε μπροστά από την εποχή της και στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών αγώνων. Εμπνευσμένη από την απελευθερωτική ατμόσφαιρα της μεταπολίτευσης προχώρησε στην έκδοση όχι του πρώτου, αλλά σίγουρα του πιο προκλητικού κουήρ περιοδικού, του πρωτοποριακού «Το Κράξιμο». Αγωνίστηκε για να μην περάσει ο διαβόητος νόμος 1193/81 της κυβέρνησης Ράλλη «περί αφροδισίων νοσημάτων», πάλεψε ενάντια στη βία και τις διακρίσεις κατά των τρανς, για την ορατότητα των λοατκι+ ατόμων, οργάνωσε φεστιβάλ περηφάνειας στο Στρέφη τη δεκαετία του 1990, ηγήθηκε στην πρώτη απόπειρα συγκρότησης τρανς σωματείου και βέβαια, στην ανασυγκρότηση του λοατκι+ κινήματος με το Πολύχρωμο Φόρουμ ήταν παρούσα.
Ποτέ δεν θεώρησε τη λοατκι+ κατάσταση περιθωριακή, αντίθετα άνοιξε το δρόμο για να πάρουν χώρο όλοι οι άνθρωποι της κοινότητας. Απαίτησε τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια καυτηριάζοντας την κρατική βία, τη λογοκρισία, την κοινωνική υποκρισία.
Το φωτογραφικό και κινηματογραφικό της έργο είναι μοναδικό. Χωρίς σεμνοτυφία, αναπολογητικά, με κοφτερή queer ματιά αποτύπωσε και κατέγραψε τις ζωές, τις ιστορίες, τις εμπειρίες των λοατκι+ ατόμων, αφήνοντας μια μεγάλη ιστορική παρακαταθήκη με τα «Καλιαρντά», τις «Πικροδάφνες» της και το καλλιτεχνικό της έργο.
Τα λόγια είναι φτωχά για να περιγράψουν τη ζωή της Πάολας και το αποτύπωμα που άφησε.
Η Πάολα, Θα είναι για πάντα πηγή έμπνευσης, αυτοπεποίθησης και αισιοδοξίας για τις δοκιμασίες που έχουμε μπροστά μας.
Με θλίψη και συγκίνηση το ΜέΡΑ25 αποχαιρετά μια σπουδαία γυναίκα και μια υπέροχη συνοδοιπόρο, την Πάολα Ρεβενιώτη, που έφυγε τα ξημερώματα από τη ζωή από ανακοπή.
Η Πάολα δεν υπήρξε απλά μια πρωτοπόρος ακτιβίστρια του κινήματος των τρανς, υπήρξε ένα ζωντανό υπόδειγμα θάρρους και περηφάνιας για χιλιάδες παιδιά που μπόρεσαν να μιλήσουν ανοιχτά για το φύλο τους, να σταματήσουν να κρύβονται και να αντιμετωπίσουν με προσωπική και συλλογική δύναμη τον θεσμικό, αλλά και τον κοινωνικό ρατσισμό.
Η Πάολα γεννήθηκε στον Πειραιά και μεγάλωσε στο Κερατσίνι. Φοίτησε στη Σχολή Υπαξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού στον Πόρο, χωρίς να αποφοιτήσει, καθώς διώχθηκε με ρατσιστικό τρόπο.
Εντάχθηκε από πολύ νωρίς στο κίνημα για την απελευθέρωση των τρανς, ούσα η πρώτη πρόεδρος του Σωματείου Αλληλεγγύης Τρανς Ελλάδας. Εξέδωσε το θρυλικό περιοδικό «Κράξιμο», το πρώτο μεγάλης εμβέλειας έντυπο που ασχολήθηκε με τα ζητήματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Παράλληλα με τη δράση της αυτή, υπήρξε πάντα πολιτικοποιημένη, συμμετείχε σε πολλά εγχειρήματα, ανάμεσά τους αυτό των Οικολόγων – Εναλλακτικών το 1989, με τους οποίους υπήρξε υποψήφια και από το 2019 στο ΜέΡΑ25 και το DiEM25. Υπήρξε υποψήφια βουλεύτρια και ευρωβουλεύτρια του ΜέΡΑ25 στις εκλογές του 2019, του 2023 και του 2024.
H ίδια η Πάολα, θύμιζε ότι «πήρε το πτυχίο της στη Λεωφόρο Συγγρού και έκανε μεταπτυχιακό στην οδό Αθηνάς και διδακτορικό στη Λεωφόρο Καβάλας».
Στη ζωή της, μέσα από τη δράση της και από το κινηματογραφικό της έργο, επέλεξε να μη σιωπήσει ποτέ για τα βιώματά της, ακόμα και τα πιο δύσκολα, τον ρατσισμό, τους εκβιασμούς και τις κακοποιήσεις που είχαν να αντιμετωπίσουν οι ΛΟΑΤΚΙ+ στον αγώνα τους για επιβίωση και χειραφέτηση, συμβάλλοντας να βγουν χιλιάδες ζωές από τη ντουλάπα. Ταυτόχρονα, συνέδεε πάντα αυτόν τον αγώνα με τον αγώνα των φτωχών, απέναντι στον κόσμο των προνομίων.
Μεγάλωνε εδώ και 20 χρόνια ένα παιδί.
Η απώλεια της Πάολας Ρεβενιώτη αφήνει φτωχότερο τον κόσμο των δικαιωμάτων, της αλληλεγγύης, της περηφάνιας και της χειραφέτησης. Όμως η πολιτεία της σε αυτόν τον κόσμο, τον έχει καταστήσει εδώ και χρόνια πολύ πιο πλούσιο.
Κρατάμε την παρακαταθήκη της για μια απενοχοποιημένη αριστερά, για μια ζωή γεμάτη αγάπη, ερωτισμό και περηφάνια.
Σε αποχαιρετάμε σπουδαία συντρόφισσα.
Τομέας Ισότητας και Δικαιωμάτων ΣΥ.ΡΙΖ.Α.
Η Πάολα Ρεβενιώτη έφυγε, αφήνοντας πίσω της ένα αποτύπωμα που δεν χωρά σε λίγες λέξεις. Υπήρξε μια γενναία γυναίκα, μια ακούραστη τρανς ακτιβίστρια που διεκδίκησε ορατότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα σε εποχές όπου το μίσος, ο χλευασμός και ο αποκλεισμός ήταν σχεδόν αυτονόητοι.
Δεν συμβιβάστηκε, δεν σιώπησε, δεν έκανε πίσω. Με τη ζωή, τον λόγο και τη στάση της άνοιξε δρόμους για τις επόμενες γενιές και μας υπενθύμισε ότι κανένα δικαίωμα δεν χαρίζεται: όλα κατακτώνται με αγώνα.
Η απώλειά της αφήνει ένα μεγάλο κενό, αλλά και μια βαριά παρακαταθήκη: να συνεχίσουμε να στεκόμαστε απέναντι στην τρανσφοβία, στις διακρίσεις και σε κάθε μορφή μισαλλοδοξίας.
Καλό ταξίδι, Πάολα.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής αποχαιρετά με βαθιά θλίψη την εμβληματική ακτιβίστρια Πάολα Ρεβενιώτη, που έφυγε από τη ζωή μετά από μια γενναία μάχη.
Υπήρξε πρωτοπόρος στους αγώνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διεκδικήσεις της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην πορεία για την ορατότητα και την ισότητα.
Η παρακαταθήκη της για μια πιο δίκαιη κοινωνία θα συνεχίσει να μας εμπνέει. Ειλικρινή συλλυπητήρια στα οικεία της πρόσωπα.
