Το Σαββατοκύριακο 25-27 Σεπτέμβρη, βρεθήκαμε στην Πάτρα με πρόσκληση από το KinoFest, το φεστιβάλ Γερμανόφωνου Κινηματογράφου, που για 7η χρονιά ανανέωσε το ραντεβού και τον στόχο του, που είναι να φέρνει το Ελληνικό κινηματογραφόφιλο κοινό σε επαφή με την πιο αξιόλογη σοδειά του Γερμανόφωνου σινεμά. Η πενθήμερη (23-27 Σεπτέμβρη) διοργάνωση περιέλαβε ένα πλούσιο πρόγραμμα με προβολές επιλεγμένων ταινιών μεγάλου και μικρού μήκους, παραγωγής από Γερμανία, Αυστρία, Ελβετία, Λουξεμβούργο, αλλά και αφιερώματα, masterclasses από προσκεκλημένους δημιουργούς, εικαστικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά εργαστήρια. Μέσα στα λίγα χρόνια παρουσίας του, το KinoFest έχει ήδη αποκτήσει το δικό του κοινό, μετατράπηκε σε θεσμό στα πολιτιστικά της Πάτρας και μάλιστα οι δράσεις του δεν περιορίζονται στο πενταήμερο του φεστιβάλ, αλλά επεκτείνονται μέσα στη χρονιά.
Οινόκαστρα και γευσιγνωσίες
Σημαντικό ατού του KinoFest είναι ο χώρος στον οποίο φιλοξενείται, το κτήμα Achaia Clauss, ένα μεσαιωνικό οινόκαστρο με πανοραμική θέα προς την Πάτρα και τον Αχαϊκό κόλπο, που κουβαλάει την κληρονομιά της ομώνυμης οινοποιίας και παρακολούθησε με τον δικό το τρόπο τη σύγχρονη ιστορία της χώρας, από το 1861, όταν ιδρύθηκε από τον Γερμανό βιομήχανο Γκούσταβ Κλάους. Το ιστορικό αγρόκτημα και ομώνυμο οινοποιείο υπέστη πέρσι φθορές από πυρκαγιά, ωστόσο μεγάλο τμήμα του παραμένει λειτουργικό και έτσι έγινε εφικτό να στεγάσει το φεστιβάλ. Η βόλτα – ξενάγηση στα «άδυτα» του οινοποιείου που φιλόξενα προσφέρουν οι διοργανωτές του φεστιβάλ φανερώνει την εξέλιξη στην παραγωγή κρασιού, την ιστορικότητα, αλλά και παραλειπόμενα της πολιτικής και καλλιτεχνικής ιστορίας. Στην αυλή των εγκαταστάσεων είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε επιλεγμένες ετικέτες.
Η προσπάθεια για προσβασιμότητα και συμπερίληψη είναι ορατή σε πολλά επίπεδα, από το γεγονός ότι οι προβολές είναι δωρεάν, από το μικρό λεωφορείο που μεταφέρει επίσης δωρεάν επισκέπτες από το κέντρο της Πάτρας στο Αχάια Κλάους, μέχρι τις ράμπες για αμαξίδια, τους υπότιτλους για κωφούς και βαρήκοους θεατές και μέχρι το δίκτυο εθελοντών που ευγενικά υποστηρίζει το κοινό. Ο καιρός δεν βοήθησε τις προβολές σε ανοιχτό χώρο, όμως είχαν προβλεφθεί εναλλακτικές λύσεις. Ανατρέχοντας το πρόγραμμα των ταινιών, είναι εμφανής η προσπάθεια φιλοξενίας ταινιών με θεματολογία κοντά στο φεμινισμό και την έμφυλη διάσταση.
Οι ταινίες
Στο διαγωνιστικό πρόγραμμα, εννιά ταινίες από την πρόσφατη Γερμανόφωνη παραγωγή (Γερμανία, Αυστρία, Ελβετία, Λουξεμβούργο) προβλήθηκαν στο κοινό και την κριτική επιτροπή την οποία απάρτιζαν οι κινηματογραφικοί δημιουργοί Μαίρη Κολώνια, Σόνια-Λίζα Κέντερμαν και Αλέξης Τσάφας. Τελική νικήτρια το Τέσσερα μείον τρία /Four Minus Three | Vier Minus Drei του Adrian Goiginger, ένα σπαρακτικό δράμα, βασισμένο σε μια αληθινή ιστορία, πάνω στην απώλεια αλλά και την επαναδιεκδίκηση της ζωής. Διακρίθηκαν επίσης το Oh,ThisUnspeakableVoid του Simon Verhoeven, που ακολουθεί τα πρώτα βήματα στη ζωή του σκηνοθέτη και ηθοποιού Joachim Meyerhoff, και το Hello Betty|Hallo Betty του Pierre Monnard, μια ταινία που διαδραματίζεται στην ανδροκρατούμενη Ελβετία τη δεκαετία του ’50, όπου μία νέα γυναίκα στέκεται απέναντι στο πατριαρχικό πλαίσιο του εργασιακού της χώρου και ανατρέπει καταστάσεις. Προσωπική μας επιλογή το From Hilde, with Love/In Liebe, Eure Hilde του Αντρέας Ντρέζεν, φόρος τιμής στην αγωνίστρια της γερμανικής αντίστασης και μέλος της οργάνωσης «Κόκκινη Ορχήστρα» Hilde Coppi, που εκτελέστηκε το 1942 από τους ναζί.
Πέρα από το διαγωνιστικό, προβλήθηκαν ταινίες μικρού μήκους και αξίζει να σταθούμε στις Ειδικές Προβολές του φεστιβάλ, από τις οποίες ξεχώρισαν δυο πολύ ιδιαίτερες ταινίες ντοκιμαντέρ:
Η πρώτη είναι η βραβευμένη στη Μπερλινάλε (Forum) Sometimes,IImagineThemAllataParty της Daniela Magnani Hüller, και πρόκειται για την προσωπική της ιστορία ως επιζώσα μετά από γυναικοκτονική απόπειρα όταν η ίδια ήταν δεκαεπτά χρονών. Χρειάστηκε να περάσουν δεκατέσσερα χρόνια περισυλλογής και σωματικής και ψυχικής ανασυγκρότησης, ώστε να επανέλθει, να σκαλίσει το παρελθόν απευθυνόμενη στους ανθρώπους που βρέθηκαν τριγύρω της, σαν μια διαδικασία κατανόησης και ανάλυσης, ίσως μια μορφή θεραπείας και κάθαρσης. Πώς μας βλέπουν οι άλλοι; Πώς βλέπουμε εμείς τον εαυτό μας; Το Sometimes, I Imagine Them All at a Party αποτελεί πράξη αλληλεγγύης προς όλες τις γυναίκες που έχουν στοχοποιηθεί ή έχουν χάσει τη ζωή τους από γυναικοκτονία, καθώς και ένα κάλεσμα αφύπνισης προς όλους τους πολίτες να δράσουν έγκαιρα και από κοινού. Το σημαίνον βάρος του θέματος φάνηκε στη συζήτηση που ακολούθησε την προβολή παρουσία της δημιουργού. Δεν ήταν ένα απλό Q&A, αλλά ένας κατακλυσμός από τοποθετήσεις και ερωτήματα που φανερώνουν την επιτακτικότητα του ζητήματος, πέρα από σύνορα.
Το έτερο ντοκιμαντέρ που έκανε αίσθηση είναι το Love Alone Can’t Make a Child / Der Wunsch της Judith Beuth, που προβλήθηκε σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ. Περιγράφει τον συγκλονιστικό δεκαετή αγώνα, την «επιθυμία» σύμφωνα με τον Γερμανικό τίτλο ενός ζευγαριού γυναικών (από τις οποίες η μία με αναπηρία), να αποκτήσουν παιδί. Όλα τα ζητήματα της λοατκι+ γονεϊκότητας τέθηκαν στην οθόνη: Από τα «τεχνικής» φύσης (μέθοδοι και ιατρική υποστήριξη), μέχρι το θεσμικό πλαίσιο και το πώς μπορεί να αποτελεί φραγμό και διάκριση για τα ομόφυλα ζευγάρια, τα οποία συνήθως εξαιρούνται από την παροχή υποβοήθησης, όπως συνέβη στο συγκεκριμένο μέχρι την αλλαγή νομοθεσίας. Αλλά επίσης και τα συναισθηματικά και ιδεολογικά θέματα, η ανασφάλεια, η αβεβαιότητα, ο χρόνος που περνά και το πένθος για τις προσπάθειες που δεν ευοδώθηκαν. Σε χαμηλούς τόνους, με τη μέθοδο «παρακολουθώ σαν μύγα στον τοίχο», η Μπόιτελ καταγράφει την εμπειρία της κολλητής της και, ενώ είναι μοναδική, καταφέρνει να την μετατρέψει σε συλλογική υπόθεση των λοατκι+ οικογενειών. Στο τέλος της προβολής, η ψυχολόγος Έλενα-Όλγα Χρηστίδη ενημέρωσε για την κατάσταση στην Ελλάδα και την Ευρώπη και μίλησε για τις ψυχολογικές συνέπειες του εγχειρήματος λοατκι+ γονεϊκότητας.
Το ίδιο βράδυ, η τελετή λήξης επιφύλασσε μια ακόμη δυνατή ταινία με θέμα την πατριαρχική βία, την Κάρλα της Christina Tournatzes, βασισμένη σε μια (ακόμη) αληθινή ιστορία ενός κοριτσιού, που βρήκε το θάρρος να καταγγείλει τον κακοποιητή πατέρα του, και μάλιστα στη Δυτική Γερμανία της δεκαετίας του΄50, και μάλιστα κατόρθωσε να δικαιωθεί δικαστικά. Last but not least, η ταινία που έκλεισε τη βραδιά, το νοσταλγικό Good Bye, Lenin! που έκανε γνωστό τον Wolfgang Becker, έναν κινηματογραφιστή που έφυγε πρόσφατα.
Το KinoFest δείχνει λοιπόν να ενηλικιώνεται, όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά ο συντονιστής του φεστιβάλ Αντώνης Κορκόντζηλας και να βελτιώνεται συνεχώς, στοιχείο που μας κάνει να αναμένουμε με θετικές σκέψεις τις επόμενες διοργανώσεις.
