Αυτές είναι οι ταινίες που είναι υποψήφιες για το βραβείο Mermaid, καλύτερου ντοκιμαντέρ ΛΟΑΤΚΙ+ θεματικής, στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Τα βραβεία θα ανακοινωθούν την Κυριακή 15 Μαρτίου.
BARBARA FOREVER/ΜΠΑΡΜΠΑΡΑ ΓΊΑ ΠΑΝΤΑ της Μπράιντι Ο’Κόνορ
Ο απόλυτος οδηγός στη ζωή και το έργο της πληθωρικής Μπάρμπαρα Χάμερ, της πρώτης ανοιχτά λεσβίας κινηματογραφικής δημιουργού, της γυναίκας που τάχθηκε και αφοσιώθηκε στην απεικόνιση της λεσβιακής κατάστασης στο φιλμ.
Ακολουθώντας το πλούσιο έργο της και τον απόηχό του στο σήμερα, παραθέτοντας ανέκδοτα τεκμήρια από τη ζωή της και μένοντας πιστό σε αυτό που η ίδια η Χάμερ ονόμασε «tactical cinema» παίζοντας με την αμφισημία της λέξης (υποδηλώνοντας τον κινηματογράφο της απτικότητας, που μοιάζει να καταστρώνει μια στρατηγική ανατροπής του ελέγχου), αυτό το ντοκιμαντέρ-φόρος τιμής αξιοποιεί τη δύναμη του αρχείου να κάνει ορατή τη γυμνή ζωή των ανθρώπων εκτός κανόνα, χαρίζοντάς τους τελικά την αθανασία.
Eva’s Immunity/ Η ανοσία της Εύας του Γιάννη Μισουρίδη
Η Εύα, ζωγράφος και performer, ταλαντεύεται ανάμεσα στην τρέλα και στην ανθρώπινη κωμωδία, στον έρωτα και στον φόβο του θανάτου. Η Εύα πάσχει από το «Σύνδρομο της Αλμπερτίνης», δηλαδή κάθε φορά ερωτεύεται παράφορα την ηρωίδα των ίδιων της των έργων. Το πάθος αυτό την ωθεί στα όρια. Στην καθημερινότητά της κάνει ό,τι μπορεί για να φροντίσει τη σχιζοφρενή μητέρα της, ενώ παράλληλα καλείται να αντιμετωπίσει μια σοβαρή ασθένεια που την απειλεί. Μπορεί η τέχνη να γίνει η σωτηρία της; Το ντοκιμαντέρ του Γιάννη Μισουρίδη απαντά «ναι», με τα λόγια του ίδιου «σπάζοντας όρια και νόρμες. Ξεφεύγει από το απλό “διαθέσιμο προϊόν”, προσπαθώντας να αλλάξει τον κόσμο. Θέλει να αναδιανείμει την απόλαυση και να γίνει προνόμιο όλων».
HORSE AND RIDER/ΑΛΟΓΟ ΚΑΊ ΑΝΑΒΑΤΗΣ του Παναγιώτη Ευαγγελίδη
Τρεις μέρες μιας συνάντησης δύο ανθρώπων σε ένα ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης, μέσα στον καύσωνα του Ιουλίου. Η Σύλβια -που γνωρίσαμε με την προηγούμενη ταινία του σκηνοθέτη Σύλβια Ρόμπιν, και ο Γιάννης μιλάνε, αστειεύονται, κοιτάζουν, ξαφνιάζονται, ερωτεύονται και μαθαίνουν να ακούνε τους ήχους του κόσμου που τους περιβάλλει, υφαίνοντας το δικό τους κουκούλι. Ο χρόνος μετράει αντίστροφα.
IMAGO του Ντενί Ουμάρ Πιτσάεφ
Ο σκηνοθέτης Ντενί Ουμάρ Πιτσάεφ, Τσετσένος στην καταγωγή, ο οποίος ζει στη Γαλλία, επισκέπτεται τους συγγενείς του που ζουν ως πρόσφυγες σ’ ένα χωριό της Γεωργίας. Εκεί η μητέρα του αγόρασε για λογαριασμό του ένα οικόπεδο, ώστε ο Ντενί να χτίσει σπίτι κοντά στους δικούς του, όμως τα πράγματα δεν πάνε κατά το αναμενόμενο: ο Ντενί, γκέι και προσωπικότητα χαμηλών τόνων, νιώθει σαν εξωγήινος μέσα στην πατριαρχική κουλτούρα των ομοεθνών του, με αποτέλεσμα να έρθει σε σύγκρουση με το περιβάλλον και την οικο γένειά του. Βραβευμένο με το «Χρυσό Μάτι» Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στις Κάννες.
JARIPEO των Εφραΐν Μοχίκα, Ρεμπέκα Τσβάιχ
Επιβεβλημένη αρρενωπότητα, συγκεκριμέ νοι κώδικες έκφρασης και συμπεριφοράς, στερεοτυπικοί ρόλοι και συνήθειες: o κόσμος του χαριπέο, του μεξικανικού ροντέο, μοιάζει αυστηρά οριοθετημένος και οι αποκλίσεις σπανίζουν. Το ντοκιμαντέρ των Εφραΐν Μοχίκα και Ρεμπέκα Τσβάιχ εστιάζει όμως σε αυτές ακριβώς τις αποκλίσεις, στους queer Μεξικανούς της επαρχίας Μιτσοακάν που επαναδιαπραγματεύονται την εικόνα του «σέξι καουμπόη», καθώς προσεγγίζει με ευαισθησία τις αγκυλώσεις που κουβαλάνε από τον τρόπο που μεγάλωσαν, αγκυλώσεις που τους ακολουθούν ακόμα και μετά το coming out τους. Εντυπωσιακός συνδυασμός Super 8 και βεριτέ υλικού, ευρηματικές δραματοποιήσεις αποδομούν το «προφανές» για να αναδυθεί μια «άλλη» παραγματικότητα.
JUST LOOK UP/ ΚΟΊΤΑΞΤΕ ΠΑΝΩ των Έμα Γουόλ, Μπέτσι Χέρσεϊ
Το πορτρέτο του Μάικλ Γκρίνμπεργκ, ενός νεαρού Εβραϊκής καταγωγής, γκέι οραματιστή, και περιστασιακά κωμικού stand-up και της κίνησης που ίδρυσε Climate Defiance (Κλιματική Ανυπακοή) για αναδείξει την επιτακτικότητα των κλιματικών μεταβολών και τον ρόλο των ορυκτών καυσίμων σε αυτές. Με αποφασιστικότητα, καυστικό χιούμορ και θράσος, επαναφέρει τον ριζοσπαστικό τρόπο διαμαρτυρίας: δεν συνομιλεί, δεν ζητά χώρο να ακουστεί, αλλά «μπουκάρει» με το κίνημά του σε συνέδρια με εκπροσώπους πετρελαϊκών εταιρειών, καταγγέλλοντας διευθύνοντες συμβούλους και την πολιτική ελίτ της Ουάσινγκτον για τις ολέθριες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους. Όπως υποστηρίζει ο Μάικλ, «η ντροπή είναι ένα ισχυρό όπλο», και μόνο η δημόσια κατακραυγή μπορεί να κάνει αυτά τα άτομα να καταλάβουν ότι είναι υπόλογα. Ανυποχώρητος και αμετανόητος, με βαθιά –σχεδόν θρησκευτική– αφοσίωση στον σκοπό για τον οποίο αγωνίζεται και στην πεποίθηση ότι ο κόσμος θα καταστραφεί αν δεν δράσουμε τώρα, καταφέρνει με την ομάδα του να προσελκύσει την προσοχή των μέσων ενημέρωσης και να δημιουργήσει ένα κίνημα με μεγάλη προβολή.
KITKATCLUB – KINKS OF BERLIN /KITKATCLUB – ΤΑ ΦΕΤΊΧ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΊΝΟΥ του Φίλιπ Φούσενεγκερ
Μια ταινία για το περιβόητο fetish club του Βερολίνου, που εδώ και 30 χρόνια ορίζει τις τάσεις της βερολινέζικης (και κατ’ επέκταση της παγκόσμιας) club σκηνής, που είναι πέρα για πέρα αυθεντική, προκλητική, εντελώς explicit, εντελώς ψύχραιμη –καθώς καταγράφει τα σεξουαλικά ήθη της πόλης χωρίς να κρίνει– και κυρίως sex-positive, όπως και ο χώρος στον οποίο αναφέρεται. Με τη λειτουργική χρήση slick ασπρόμαυρης φωτογραφίας –που θυμίζει Ρόμπερτ Μέιπλθορπ όταν καδράρει πάνω σε βινύλ, δέρματα και άλλα fetish gears– παρουσιάζει μια σειρά από kinks και ένα μωσαϊκό χαρακτήρων που συχνάζουν ή εργάζονται στο club, για τους οποίους το σεξ και η σεξουαλικότητα παί ζουν κυρίαρχο ρόλο στην καθημερινότητά τους, σαν ιεροτελεστία.
NUMAKAGE PUBLIC POOL/ΔΗΜΟΣΊΟ ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΡΊΟ ΝΟΥΜΑΚΑΓΚΕ του Σίνγκο Ότα Shingo Ota
Στη συνοικία Νουμακάγκε του Τόκιο, εδώ και πέντε δεκαετίες, το τοπικό κολυμβητήριο αποτελεί τόπο ξεγνοιασιάς για παιδιά και οικογένειες, συνώνυμο της ευεξίας για ηλικιω μένα άτομα, αλλά και διακριτικό σημείο συνά ντησης για γκέι άνδρες της περιοχής. Όμως οι τοπικές αρχές έχουν δρομολογήσει την κατεδάφισή του, παρά τις εντονότατες αντιρρή σεις των κατοίκων. Με την αντίστροφη μέτρηση να έχει αρχίσει, ο Σίνγκο Ότα αποτυπώνει τον αποχαιρετισμό μιας ολόκληρης κοινότητας στο αγαπημένο της κολυμβητήριο, ως μια διαδικασία που προσιδιάζει στα πέντε στάδια του πένθους: άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευ ση, κατάθλιψη και αποδοχή.
SHELTER/ ΚΑΤΑΦΥΓΊΟ του Αντριάν Σιλβέστρε
Στις χώρες τους ήταν ανεπιθύμητα. Αναζήτησαν μάταια καταφύγιο στις ΗΠΑ, από όπου και απελάθηκαν. Τελικά κατάφεραν να βρουν τη δύναμη και την αλληλεγγύη που είχαν τόσο ανάγκη για να ξαναφτιάξουν από το μηδέν τις ζωές τους σε μια κοινότητα της Γουατεμάλας. Κουβαλώντας τραύματα και αναμνήσεις, τέσσερα νεαρά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα εκθέτουν τις ιστορίες τους στον φακό του Ισπανού Αντριάν Σιλβέστρε, παλιού γνώριμου του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και του ΛΟΑΤΚΙ+ κινηματογράφου, και μας συνεπαίρνουν με αυτή την ασίγαστη ορμή τους να οικοδομήσουν εκ νέου τους δεσμούς εκείνους που χαρακτηρίζουν την ανθρώπινη κατάσταση.
A SONG WITHOUT/HOME ΤΡΑΓΟΥΔΊ ΔΊΧΩΣ ΣΠΊΤΊ του Ράτι Τσιτελάτζε
Τι είναι η ελευθερία χωρίς εσωτερική γαλήνη; Η Αντελίνα, μια νεαρή τρανς γυναίκα, μετά από 11 χρόνια εγκλεισμού σε ένα χωριό της Γεωργίας διαφεύγει στη Βιέννη αναζητώντας την ελευθερία. Καθώς χτίζει μια νέα ζωή εκεί, το παρελθόν εξακολουθεί να επηρεάζει την αίσθηση του ανήκειν της. Η ταινία, που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας, και με μεγάλο ρίσκο για τα εμπλεκόμενα άτομα (με όρους πολιτικής πίεσης), είναι παράνομη στη Γεωργία βάσει του νόμου κατά των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, γεγονός που ανάγκασε τους δημιουργούς της να την ολοκληρώσουν στο εξωτερικό. Εξελίσσοντας την αφήγηση του Prisoner of Society (2018), που έλαβε υποψηφιότητα για βραβείο μικρού μήκους, το ντοκιμαντέρ, μια έντονη ιστορία μεταξύ μητέρας και κόρης, εξερευνά ζητήματα ταυτότητας, ανθεκτικότητας και της πολύπλοκης έννοιας της απελευθέρωσης, αποτελώντας μια ισχυρή πράξη αντίστασης ενάντια στην εξάλειψη των κουίρ ατόμων.
UNCLE ROY/ Ο ΘΕΊΟΣ ΡΟΙ της Κέρι Πίκετ
Χορευτής, παγοδρόμος, αρχειοθέτης, βετεράνος των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, πρωτοπόρος φωτογράφος του ανδρικού γυμνού και εξέχουσα φυσιογνωμία της νεοϋορκέζικης καλλιτεχνικής ελίτ, ο Ρόι Μπλέικι ήταν μια πολύπλευρη προσωπικότητα που είχε ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο, ως μέλος του καστ του θρυλικού «Holiday on Ice». Ταυτόχρονα, ήταν ο αγαπημένος θείος και μέντορας της ντοκιμαντερίστριας Κέρι Πίκετ. Στην τέταρτη μεγάλου μήκους ταινία της, μέσα από μια παιχνιδιάρικη εναλλαγή πλούσιου αρχειακού υλικού με συνεντεύξεις ανθρώπων που έζησαν δίπλα του, καθώς και αφηγήσεις του ίδιου του 93χρονου Μπλέικι –η μνήμη του οποίου πλέον φθίνει–, η Πίκετ καταθέτει ένα ρυθμικό, τρυφερό, αγαπησιάρικο πορτρέτο του ανθρώπου και του καλλιτέχνη που επηρέασε καθοριστικά και τη δική της πορεία.
WE ARE PAT/ ΕΊΜΑΣΤΕ ΟΛΑ ΠΑΤ του Ρόουαν Χέιμπερ
Το Πατ υπήρξε ένας ανδρόγυνος χαρακτήρας που έγινε ιδιαίτερα γνωστός στις αρχές της δεκαετίας του 1990, λόγω της συμμετοχής του στο δημοφιλέστατο τηλεοπτικό σόου Saturday Night Live. Πολλές δεκαετίες μετά, και έχοντας περάσει στην απόλυτη αφάνεια, ένα τρανς σκηνοθετό αποφασίζει να ανακαλύψει ξανά το παιδικό του είδωλο (μαζί και την Τζούλια Σουίνι, την ηθοποιό που το ενσάρκωνε), επανασυστήνοντας κινηματογραφικά την τηλεοπτική περσόνα μέσα από ένα νέο, πιο πρωτοποριακό πρίσμα, το οποίο αντανακλά τις σημερινές διεκδικήσεις στα ζητήματα ταυτότητας φύλου. Το σύνθημα «είμαστε όλα Πατ» γίνεται εργαλείο επαναπροσδιορισμού και επαναδιαπραγμάτευσης της τρανς ορατότητας, με δίαυλο ένα επίκαιρο ντοκιμαντέρ που αναζητά στην ποπ κουλτούρα των 90’s την επαναστατικότητα της άρνησης ένταξης σε προκαθορισμένα έμφυλα καλούπια.
INFO: To 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από 5 έως 15 Μάρτη. Τα βραβεία θα ανακοινωθούν την Κυριακή 15/03.
