Στις 10 Φεβρουαρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε μια νομοθεσία που θα έχει άμεσες και επικίνδυνες συνέπειες στα τρανς άτομα που ζητούν άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προειδοποιεί η οργάνωση Trans Europe and Central Asia (TGEU).
Με τη δημιουργία ενός καταλόγου της ΕΕ με τις λεγόμενες «ασφαλείς χώρες προέλευσης» και την επέκταση της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», η Ένωση κινδυνεύει να απομακρύνει γρήγορα τα τρανς αιτούντα άσυλο από την προστασία και να τα επιστρέψει σε επικίνδυνες συνθήκες.
Μια χώρα μπορεί να φαίνεται «ασφαλής» με βάση τα συνολικά στοιχεία για το άσυλο, αλλά τα στοιχεία αυτά συχνά κρύβουν τους πραγματικούς και στοχευμένους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα τρανς άτομα.
Για τα τρανς άτομα, η δίωξη σπάνια αντικατοπτρίζεται στα γενικά ποσοστά αναγνώρισης. Τα τρανς άτομα υφίστανται στοχευμένη βία και συστηματική διάκριση σε πάρα πολλές χώρες, και η αδράνεια των κρατών τα εκθέτει σε σοβαρό κίνδυνο, όπως σωματική βία, σεξουαλική βία, αυθαίρετες συλλήψεις, δίωξη και ακόμη και θάνατο, καθώς και άρνηση βασικών δικαιωμάτων και προστασίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι υπήκοοι χωρών που θεωρούνται ασφαλείς, όπως το Μπαγκλαντές, η Κολομβία, η Αίγυπτος, το Κοσσυφοπέδιο, η Ινδία, το Μαρόκο και η Τυνησία, καθώς και οι υποψήφιες χώρες για ένταξη στην ΕΕ, θα υποβάλλονται, κατ’ αρχήν, σε ταχεία διαδικασία, με την παραδοχή ότι οι αιτήσεις τους είναι απίθανο να είναι βάσιμες. Τα άτομα θα πρέπει να αντικρούσουν αυτή την υπόθεση εντός αυστηρών προθεσμιών και με περιορισμένη νομική υποστήριξη.
Τα στοιχεία από χώρες που θεωρούνται ασφαλείς αποδεικνύουν με βεβαιότητα τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα τρανς άτομα. Για παράδειγμα, στη Γεωργία, μια υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα αντιμετωπίζουν συστηματικά παρενόχληση, διακρίσεις και βία. Τον Μάιο του 2023, 30 άνδρες επιτέθηκαν σε πέντε τρανς γυναίκες στην Τιφλίδα, τις κακοποίησαν, κατέστρεψαν το σπίτι τους και τις απείλησαν με θάνατο. Τον Σεπτέμβριο του 2024, η Kesaria Abramidze, μια 37χρονη τρανς ακτιβίστρια, μοντέλο, ηθοποιός και influencer, δολοφονήθηκε στο διαμέρισμά της μόλις μία ημέρα μετά την ψήφιση από το γεωργιανό κοινοβούλιο αντί-ΛΟΑΤΚΙ+ νομοθεσίας. Ο νόμος απαγορεύει την ισότητα στον γάμο, τη δημόσια έκφραση ή τη λεγόμενη «προώθηση» των ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτοτήτων στην εκπαίδευση και τα μέσα ενημέρωσης, περιορίζει τα δικαιώματα υγειονομικής περίθαλψης των τρανς ατόμων και επιτρέπει τη λογοκρισία των ΛΟΑΤΚΙ+ συγκεντρώσεων και των συμβόλων.
Στην Τουρκία, η ρητορική μίσους και η εχθρότητα προς τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα έχουν αυξηθεί, μεταξύ άλλων και από βουλευτές που έχουν περιγράψει τα κουήρ άτομα ως ανώμαλα και διεστραμμένα. Οι δολοφονίες τρανς γυναικών και άλλα εγκλήματα μίσους, ιδίως στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Άγκυρα, συχνά δεν λαμβάνουν πολιτική προσοχή, ενώ η κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης είναι ελάχιστη. Η κυβέρνηση εξετάζει ένα νομοσχέδιο για τη δικαστική μεταρρύθμιση που θα ποινικοποιεί τη δημόσια έκφραση της κουήρ ταυτότητας, θα επιβάλλει ποινές φυλάκισης για συμπεριφορές που θεωρούνται αντίθετες με το «βιολογικό φύλο» και τη «δημόσια ηθική», θα περιορίζει την πρόσβαση στη φροντίδα επιβεβαίωσης φύλου και θα τιμωρεί συμβολικές τελετές ένωσης των ομόφυλων ζευγαριών, ένα πακέτο μέτρων που καταδικάστηκε ευρέως από την TGEU ως ενθαρρυντικό της παρενόχλησης και της νομικής δίωξης των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Για τα τρανς άτομα σε τέτοιες συνθήκες, η ασφάλεια είναι εύθραυστη και η προστασία αβέβαιη.
Η επέκταση της έννοιας της «τρίτης ασφαλής χώρας» αυξάνει τους κινδύνους. Οι αιτήσεις μπορούν πλέον να κηρύσσονται μη αποδεκτές βάσει μιας συμφωνίας με τρίτη χώρα, ακόμη και όταν το άτομο που κάνει την αίτηση δεν έχει ουσιαστική σχέση με αυτήν. Έτσι, τα τρανς άτομα μπορεί να μεταφέρονται στη χώρα χωρίς καν τη σωστή ακρόαση της αίτησης να έχει προηγηθεί.
Η νομοθεσία βάζει πιο πάνω τη διαδικαστική αποτελεσματικότητα από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, εξωτερικοποιεί την ευθύνη της Ευρώπης για προστασία και ρίχνει το βάρος σε χώρες με καταγεγραμμένες ανησυχίες γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Με πληροφορίες από TGEU.
