Στις 12 Φλεβάρη το 76ο κινηματογραφικό φεστιβάλ του Βερολίνου, η γνωστή Μπερλινάλε σήκωσε την αυλαία της με την ταινία No good Men της Αφγανής σκηνοθέτριας Σαχραμπανού Σαντάτ. Ο πρόεδρος της επιτροπής, Βιμ Βέντερς παρουσίασε την κριτική επιτροπή του διαγωνιστικού τμήματος παρουσία πλήθους από προσωπικότητες του διεθνούς κινηματογράφου, με προεξέχουσα την Μισέλ Γεό, τιμώμενο πρόσωπο του φεστιβάλ, η οποία τιμήθηκε με ειδική χρυσή αρκουδίτσα.
Το φεστιβάλ Βερολίνου τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα, με αφορμή τις γενικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις, την παρουσία (ή όχι) του ακροδεξιού κόμματος AFD, τον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Γάζα, ζητήματα που βαραίνουν τη Γερμανική κοινωνία, ειδικά αν αναλογιστούμε και το βάρος της πρόσφατης ιστορίας της. Παρολαυτά, ή ίσως για αυτό το λόγο, η Μπερλινάλε παραμένει μια σημαντικότατη κινηματογραφική συνάντηση που αντανακλά τάσεις και τις αντιφάσεις της εποχής που διανύουμε.
Φέτος, είναι μια ιδιαίτερη χρονιά για ένα τμήμα της διοργάνωσης, που αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, αλλά και των σινεφίλ και ασφαλώς των δημιουργών. Αναφερόμαστε στα βραβεία TEDDY, που απονέμονται κάθε χρόνο σε ταινίες μυθοπλασίας, τεκμηρίωσης και μικρού μήκους και φέτος κλείνουν τα σαράντα τους χρόνια. Η ιστορία τους μας πηγαίνει στη Μπερλινάλε του 1987, όταν μια χούφτα κινηματογραφιστών και προγραμματιστών πήρε την πρωτοβουλία να αναδείξει τη δουλειά ΛΟΑΤΚΙ+ δημιουργών συγκροτώντας μια ειδική κριτική επιτροπή (IGLFFA), με στόχο την απονομή βραβείων σε ταινίες με ΛΟΑΤ θεματικές (το συγκεκριμένο του ’87 κέρδισε ο Πέτρο Αλμοδόβαρ με τον Νόμο του πόθου). Το εγχείρημα πραγματοποιήθηκε εν μέσω τόσο θετικών, όσο και και ειρωνικών σχολίων, ωστόσο ακόμα και οι ίδιοι οι διοργανωτές δεν πρέπει να περίμεναν ότι η κίνησή τους αυτή θα εξελισσόταν σε θεσμό, σε ένα χωριστό γεγονός εκτός, εντός και παράπλευρα του φεστιβάλ, με την επωνυμία «TEDDY Awards» και ότι θα εξελισσόταν σε σημείο συνάντησης για επαγγελματίες του queer κινηματογράφου από όλο τον κόσμο.
Ήταν τέτοια η αναγνώριση της κίνησης και η ακτινοβολία του θεσμού, που αρκετά αργότερα ακολούθησε η Μόστρα της Βενετίας (2007 με τον Queer Λέοντα) και το φεστιβάλ Καννών (2010 με τον Queer Φοίνικα). Σήμερα, κάθε κινηματογραφική διοργάνωση που σέβεται τον εαυτό της έχει καθιερώσει τα σχετικά queer βραβεία. Στη Θεσσαλονίκη τιμάμε τις Queer ταινίες και τους δημιουργούς τους με τα Mermaid awards και στo φεστιβάλ Δράμας με τα Drama Queer.
Σήμερα τα TEDDY Awards αποτελούν όχι απλά θεσμό που σχολιάζει και βραβεύει ΛΟΑΤΚΙ+ ταινίες από όλες τις ενότητες της Μπερλινάλε, στην πραγματικότητα εξελίσσονται σε ένα πρωτόλειο αρχείο για το πώς αποτυπώνονται διαχρονικά οι ΛΟΑΤΚΙ+ αναπαραστάσεις στον κινηματογράφο και αντίστοιχα η ανταπόκριση των ΜΜΕ και του κοινού προς αυτές.
Από το 1992, τα βραβεία TEDDY έχουν αναγνωριστεί σαν επίσημη ανεξάρτητη βράβευση της Μπερλινάλε και συνεχώς αναμετρούνται με την αποστολή τους στο να αναδείξουν τον queer κινηματογράφο σε διεθνές πλαίσιο και σε καιρούς διεθνών προκλήσεων. Μέσω συνεργασιών με την Ευρωπαϊκή Αγορά Κινηματογράφου (EFM), το Berlinale Talents και διάφορες διαθεματικές ανταλλαγές σκηνοθετών, τα TEDDY AWARDS προσπαθούν να δημιοργήσουν νέες ευκαιρίες για queer κινηματογραφιστές και να ενισχύσουν την κεντρική θέση του queer κινηματογράφου στο φεστιβαλικό τοπίο.
Μετά την επιτυχία του Πέδρο Αλμοδόβαρ, στους νικητές των βραβείων Teddy προστέθηκε ένας μεγάλος αριθμός από queer δημιουργούς με πολύ διαφορετικές καταβολές και τεχνοτροπίες:Ντέρεκ Τζάρμαν, Γκας Βαν Ζαντ, Κωνσταντίνος Γιάνναρης, Τίλντα Σουίντον, Άιρα Σακς, Τοντ Χέινς, Σελίν Σιαμά (η οποία φέτος θα είναι ένα από τα τιμώμενα πρόσωπα των TEDDY), και πολλά άλλα σημαντικά πρόσωπα του σινεμά έφυγαν με το χρυσό αρκουδάκι από το Βερολίνο.
Για να τιμήσει αυτή την κληρονομιά τεσσάρων δεκαετιών, η Μπερλινάλε διοργανώνει φέτος το WILD AT HEART, μια σειρά εκδηλώσεων με στόχο να αρχειοθετηθεί η προφορική ιστορία του TEDDY AWARD και ο ευρύς αντίκτυπός του. Με τη συμμετοχή καλλιτεχνών που κατάκτησαν το βραβείο TEDDY, πρώην μελών της κριτικής επιτροπής, ηγετικών προσωπικοτήτων του κλάδου και ανθρώπων που έπαιξαν ρόλο στην εξέλιξη του βραβείου, αυτές οι συζητήσεις — που θα πραγματοποιηθούν στη Γερμανική Ταινιοθήκη και το σινεμά Silent Green, επιχειρούν να εξερευνήσουν τα βραβεία TEDDY σαν πολιτικό χώρο διαλόγου, ασφαλέστερο χώρο και τόπο ενδυνάμωσης της κοινότητας και του ακτιβισμού, τόσο μέσα στις ίδιες τις ταινίες όσο και στον κοινωνικό χώρο του κινηματογράφου και των φεστιβάλ.
«Χωρίς την κοινότητα του Βερολίνου και το κοινό της, το TEDDY δεν θα υπήρχε στη μορφή που έχει σήμερα. Ήσασταν, είστε και θα παραμείνετε οι βασικοί σύμμαχοί μας και υποστηρικτές μας. Το να μοιραζόμαστε κινηματογραφικές ιστορίες με το κοινό συνεχίζει να αποτελεί βασικό μας στόχο. Κάθε ταινία έχει την αξιοσημείωτη δυνατότητα να βιωθεί ατομικά και συλλογικά στον κινηματογράφο και να εμπνεύσει περαιτέρω σκέψη, γραφή και συζήτηση. Καθώς ταξιδεύουμε στο χρόνο και στο χώρο για να γιορτάσουμε την 40ή επέτειο του TEDDY, εκφράζουμε τις ειλικρινείς ευχαριστίες μας σε όλους όσους έχουν συμβάλει τόσο πολύ όλα αυτά τα χρόνια», αναφέρει ο Μικαελ Στιτζ, συνδιευθυντής του Film Programming και επικεφαλής του Panorama.
Η 40ή επέτειος γιορτάζεται με το ειδικό πρόγραμμα TEDDY 40, το οποίο ανατρέχει στους κινηματογραφικούς σταθμούς που διαμόρφωσαν την ιστορία του TEDDY AWARD. Σε συνεργασία με όλες τις διαγωνιστικές κατηγορίες της Berlinale, οι επιμελητές του φεστιβάλ έχουν ετοιμάσει ένα ειδικό πρόγραμμα που θα προβληθεί στο Zoo Palast και στην Γερμανική Ταινιοθήκη καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ. Καλύπτοντας έργα από πριν την ίδρυση του TEDDY AWARD έως τις πρόσφατες ταινίες αναφοράς, αυτή η αναδρομική έκθεση αναδεικνύει τη ριζοσπαστική, οργανική επιρροή που είχε ο queer κινηματογράφος στον καθορισμό της ταυτότητας και της εξέλιξης κάθε διαγωνιστικής κατηγορίας της Berlinale όλα αυτά τα χρόνια.
Το αφιέρωμα αποτελείται από έξι ταινίες μικρού μήκους και οκτώ ταινίες μεγάλου μήκους από την ιστορία των TEDDY AWARD, καθώς και μια σειρά εκδηλωσεων – συζητήσεων (αναλυτικά εδώ: https://www.berlinale.de/en/programme/berlinale-programme.html/f=67/o=asc/p=1/rp=25)
Το φεστιβάλ Βερολίνου διοργανώνεται φέτος από 12 έως 22 Φλεβάρη. Το Antivirus βρίσκεται εκεί και θα μεταφέρει τις σημαντικότερες στιγμές.
